Mistral 1T modelini ko'rsatdi, FBI'ni patch yiqitdi va yana 5 yangilik
Bugun Yevropadan katta gap: Mistral 1 trillion parametrli Large 4 modelini ko'rsatdi va weights'ni oy oxirida ochiq qilishga va'da berdi. Xavfsizlik tomonda esa FBI'dagi ShinyHunters hujumining sababi oddiy bir o'tkazib yuborilgan patch bo'lib chiqdi, Pwn2Own'da esa birinchi kunning o'zida 32 ta zero-day ishlatildi.
Bugun postda:
- Mistral Large 4: 1T parametr, ochiq weights va arzon narx
- FBI breach'i: aybdor Accenture pudratchisining patch'i
- Pwn2Own Ireland: 32 zero-day, Galaxy S26 ikki marta, Codex ham yiqildi
- Uber ezCater'ni $2,3 mlrd ga sotib oladi
- Lambda IPO oldidan $4 mlrd yig'moqda
- LibreOffice: "AI yo'q" endi rasmiy xususiyat
- Google EmbeddingGemma 2: matn, rasm, audio va video bitta embedding'da
1. Mistral Large 4 chiqdi: 1 trillion parametr, ochiq weights oy oxirida

Nima bo'ldi: Fransiyaning Mistral AI kompaniyasi 6-oktabrda Mistral Large 4 (ML4) ning public preview'ini ochdi. Jamoa uni hazil bilan "Le Chonk" deb ham atayapti. Model Mixture of Experts arxitekturasida: jami 1 trillion parametr, har bir token uchun faol 49 milliard. U text va rasmni tushunadi, instruct va reasoning rejimlarini bitta modelda birlashtirgan. Mistral'ning aytishicha, uni noldan, Yevropadagi o'z data-markazlarida 3 800 ta Nvidia Grace Blackwell GPU'da o'qitgan.
Narx: preview API orqali bir million input token $1,36, output esa $4,18. Weights'ni oy oxirigacha ochiq e'lon qilish va'da qilingan, lekin litsenziya shartlari hali aniq emas. Benchmark'lar Mistral'ning o'z raqamlari: DeepSWE v1.1 da 61,7%, kiberxavfsizlikdagi zaiflikni takrorlash testida 82%. Mustaqil Artificial Analysis esa ML4'ni AQSh va Xitoydan tashqaridagi eng "aqlli" model deb baholadi.
Bu nimani anglatadi: Frontier darajadagi modelni o'z serveringda ishlatish imkoni birinchi marta Yevropadan chiqmoqda. Agar weights va'da qilingandek chiqsa, AQSh va Xitoy laboratoriyalariga qaram bo'lishni xohlamagan kompaniyalar uchun jiddiy alternativa bo'ladi. Lekin 1T parametrli modelni uyda yurgizib bo'lmaydi: bu klaster talab qiladigan hajm. O'zbekistonlik dasturchi uchun real foyda ham hozircha API narxida: GPT va Claude'ning flagman modellariga qaraganda ancha arzon.
Manba: Mistral, VentureBeat
2. FBI breach'i: aybdor Accenture pudratchisining o'tkazib yuborilgan patch'i

Nima bo'ldi: Bu voqeaning davomi. ShinyHunters guruhi 22-sentabrda FBI'ning ish e'lonlari saytini buzib, minglab xodim va ularning oila a'zolarining ma'lumotini o'g'irlaganini da'vo qilgandi. Endi FBI ichki tekshiruv natijasini aytdi: sabab Accenture pudratchisining xavfsizlik patch'ini o'rnatmagani. Pudratchi loyihadan olib tashlandi. Reuters va SecurityWeek shu haqda yozdi.
Texnik tomoni bizning 29-sentabrdagi postimizda bor: sayt Oracle PeopleSoft'da ishlagan. Zaiflikning patch'i iyun oyida chiqqan, ko'p tashkilotlar esa faqat firewall qoidasi qo'yib qo'ya qolgan, ShinyHunters esa so'rovdagi bitta belgini almashtirib, qoidani aylanib o'tgan.
Bu nimani anglatadi: Eng qimmat hujumlar ko'pincha eng oddiy sababdan boshlanadi: patch bor edi, o'rnatilmadi. Pudratchilarga ishonganda ham, ularning patch intizomini tekshirib turish kerak. Firewall qoidasi (virtual patch) patch'ning o'rnini bosmaydi. Agar sizda PeopleSoft yoki shunga o'xshash eski tizim bo'lsa, "firewall bor" deb o'tirmang.
Manba: SecurityWeek, Vectra AI
3. Pwn2Own Ireland: birinchi kunda 32 zero-day, Galaxy S26 ikki marta, Codex ham yiqildi

Nima bo'ldi: Trend Micro'ning Zero Day Initiative tashkil etgan Pwn2Own Ireland'ning birinchi kunida tadqiqotchilar 32 ta zero-day ishlatib, $388 500 yutib oldi. Nishonlar orasida Samsung Galaxy S26 (ikki marta buzildi), Philips Hue Bridge Pro, Oracle Autonomous AI Database, Sonos Era 300 va Lexmark hamda Canon printerlari bor. Pixel 10'ni buzishga urinish ham bo'ldi. VinSOC jamoasi Philips qurilmasiga bitta zanjirda yettita, Oracle bazasiga beshta zero-day ulab, har biri uchun $40 000 oldi.
Eng qiziq jihati: OpenAI'ning bulutdagi coding agenti Codex ham nishonlar ro'yxatida edi va uni bitta argument-injection zaifligi orqali egallashdi. Ba'zi Galaxy S26 exploit'lari Samsung'ga allaqachon ma'lum bo'lgan bug'lar bo'lgan. Vendor'larga patch chiqarish uchun 90 kun beriladi, shundan keyin tafsilotlar ochiladi.
Bu nimani anglatadi: AI coding agentlar endi alohida hujum yuzasi hisoblanadi va rasmiy tanlovlarda tekshirilmoqda. Agentga terminal, token va repozitoriyga kirish bergan har bir jamoa uchun bu eslatma: agent kiritilgan argumentni qanday qayta ishlashini xavfsizlik nuqtai nazaridan ham o'ylab ko'rish kerak. Oddiy foydalanuvchi uchun maslahat eskicha: telefon va smart uy qurilmalarini yangilab turing.
Manba: BleepingComputer, Zero Day Initiative
4. Uber ezCater'ni $2,3 mlrd ga sotib oladi

Nima bo'ldi: Uber Boston'dagi catering platformasi ezCater'ni $2,3 milliard naqd pulga sotib olishga kelishdi. ezCater 2007-yilda ochilgan, kompaniyalarga ofis tushliklari va katta buyurtmalarni restoranlar bilan bog'laydi. So'nggi 12 oyda platformadagi buyurtmalar umumiy hajmi $2,5 mlrd dan oshgan. Bitim qachon yopilishi aytilmagan.
Uber CEO'si Dara Khosrowshahi'ning izohicha, catering restoranlar uchun katta daromad manbai bo'lishi mumkin, Uber'ning auditoriyasi esa bu bozorni millionlab yangi mijozga olib chiqadi. Bu Uber Eats'ni kengaytirish yo'lidagi navbatdagi qadam: oldin Delivery Hero'ga taklif va Zipline, Flytrex kabi dron yetkazish kompaniyalariga investitsiyalar bo'lgan.
Bu nimani anglatadi: Uber endi faqat "taksi va tezkor ovqat" emas, korporativ buyurtma bozoriga ham kirmoqda. Bu yerda o'rtacha chek ancha katta, buyurtmalar esa oldindan rejalashtiriladi. O'zbekistondagi Yandex, Uzum va Wolt kabi o'yinchilar uchun bu yo'nalish hali ochiq: korporativ tushlik bozori bizda deyarli yo'q.
Manba: TechCrunch, Reuters (Techmeme orqali)
5. Lambda IPO oldidan $4 mlrd yig'moqda

Nima bo'ldi: Nvidia qo'llab-quvvatlaydigan AI bulut kompaniyasi (neocloud) Lambda 2027-yildagi rejalashtirilgan IPO'dan oldingi oxirgi xususiy raundda $4 milliardgacha yig'moqda. TechCrunch'ning yozishicha, raundni Coatue va Blackstone boshqaryapti, pre-money baho $14,5 milliard. Oldinroq Lambda atigi $3 mlrd atrofida raund haqida gaplashayotgani xabar qilingan edi, ya'ni miqdor va baho keyin oshgan.
Eng qiziq raqam: Lambda'ning backlog'i (imzolangan, lekin hali bajarilmagan shartnomalar) iyundagi $15 mlrd dan sentabrda $50 mlrd ga chiqdi. Buning katta qismi bitta mijozdan: Anthropic avgust oxirida $35 mlrd lik majburiyat imzolagan (Anthropic IPO prospekti haqida postimiz). Kompaniya o'tgan hafta yana $1 mlrd qarz ham olgan.
Bu nimani anglatadi: talab muammo emas, muammo uni qondirishning narxi: GPU, quvvat va qarz. Bitta mijozga bog'liqlik esa IPO'da investorlar beradigan asosiy savol bo'ladi. Xabarlarga ko'ra, Lambda CoreWeave va Nebius kabi allaqachon birjaga chiqqan neocloud'larga qo'shilmoqchi.
Manba: TechCrunch, W.Media
6. LibreOffice: "AI yo'q" endi rasmiy xususiyat

Nima bo'ldi: The Document Foundation "Yes, no AI is now a feature" nomli yozuv chiqarib, LibreOffice'da AI funksiyalari "yaqin kelajakda" standart o'rnatishga qo'shilmasligini ochiq aytdi. Avgust oxirida chiqqan LibreOffice 26.8 da generativ AI yo'q, hujjatlar serverga yuborilmaydi va ishlash uchun internet shart emas. Xohlovchi lokal modelni extension orqali ulashi mumkin.
TDF'ning sababi: hozirgi AI integratsiyalari uning talablariga javob bermaydi, ya'ni ma'lumot kompyuterdan chiqmasligi, telemetriya bo'lmasligi va bitta vendor'ga bog'lanib qolmaslik. Ular AI'ni butunlay rad etmayotganini, buni "hozirgi texnologiyaga baho" deb aytmoqda. Xabarlarga ko'ra, 26.8 versiyasi birinchi haftada 1 mln dan ortiq rasmiy yuklab olishga yetib, loyiha rekordini yangiladi.
Bu nimani anglatadi: har bir dastur AI qo'shishga shoshilayotgan paytda "AI yo'qligi" marketing argumentiga aylandi. Maxfiy hujjat bilan ishlaydigan davlat idoralari, advokatlar va banklar uchun "ma'lumot qurilmadan chiqmaydi" degan kafolat funksiyadan muhimroq. O'zbekistonda ham davlat muassasalari Microsoft Office'dan voz kechish haqida o'ylasa, bu yaxshi dalil.
Manba: TechCrunch, It's FOSS, Linuxiac
7. Google EmbeddingGemma 2: matn, rasm, audio va video bitta embedding makonida

Nima bo'ldi: Google DeepMind EmbeddingGemma 2 ni chiqardi. Bu 740 million parametrli, Gemma 4 arxitekturasiga asoslangan ochiq embedding model. U modulli: matn uchun 270M qismi, ixtiyoriy ravishda rasm (170M) va audio (300M) encoder'lari qo'shiladi. Text, rasm, audio va video bitta umumiy vektor makoniga tushadi, context 8K token. Litsenziya Apache 2.0, ya'ni tijorat loyihalarida erkin ishlatsa bo'ladi. Weights Hugging Face va Kaggle'da bor.
Google'ning o'z raqamlari: MTEB Code'da 78,68 ball (birinchi versiyadan 9,92 ball yuqori), 1 milliarddan kichik multimodal modellar orasida yetakchi. Birinchi EmbeddingGemma 308M parametrli, 100 dan ortiq tilni qo'llagan va quantization'dan keyin 200 MB dan kam RAM talab qilgan edi.
Bu nimani anglatadi: RAG yoki semantic qidiruv quradigan dasturchi uchun bu qulay: bitta model bilan video, ovoz, rasm va matn ichidan qidirish mumkin, uni o'z serveringda yoki noutbukda yurgizsa bo'ladi. Pullik API'ga bog'lanib qolishning keragi yo'q. Ayniqsa o'zbek tilidagi matn uchun sifatini o'zingiz sinab ko'rishingiz kerak: Google tillar ro'yxatini e'lon qilmagan.
Manba: Google Blog, Hugging Face (birinchi EmbeddingGemma)
Xulosa
Bugungi kun mavzusi: "ochiqlik va nazorat". Mistral weights'ni ochiq qilmoqchi, LibreOffice ma'lumotni qurilmadan chiqarmaslikni xususiyat deb sotmoqda, Google esa multimodal embedding'ni Apache 2.0 bilan bermoqda. Xavfsizlik tomonda esa yana o'sha eski dars: FBI kabi tashkilotni ham o'tkazib yuborilgan bitta patch yiqitdi. Mening fikrim: 2026-yilda yaxshi jamoani modeldan ko'ra patch intizomi va ma'lumot qayerga ketishini bilishi ajratib turadi.