Trump "Super Intelligence Force" tuzdi, Citrix'da zero-day va yana 7 yangilik
Yakshanba yangiliklarga boy bo'ldi. Oq uy AI'ni rasman "super intelligence" deb atab, uning uchun alohida task force tuzdi, Citrix NetScaler'da yana bitta zero-day allaqachon ishlatilmoqda, Google esa Gemini'ga Mac'ingizdagi hamma narsani boshqarish huquqini bermoqchi.
Bugun postda:
- Trump "Super Intelligence Force" tuzdi, Musk AI bo'limini SpaceXSI deb nomladi
- Citrix NetScaler'da SAML zero-day
- Gemini macOS'da "Full Access" rejimini sinayapti
- Apple'ning OLED touch MacBook Pro'si va Ternus dizayni
- Schneider Electric PTC'ni sotib olish uchun muzokara olib bormoqda
- Meta Muse va do'stlar haqidagi profillar
- DTU universitetidan 200 ming kishi ma'lumoti
- Toshiba HDD ishlab chiqarishni ikki baravar oshiradi
1. Trump "Super Intelligence Force" tuzdi, Musk esa AI bo'limini SpaceXSI deb nomladi

Nima bo'ldi: 4-oktabr kuni Trump AI siyosati uchun yangi task force e'lon qildi. Uning nomi ham yangi: Super Intelligence Force. TechCrunch yozishicha, uni milliy razvedka direktori Jay Clayton boshqaradi, o'rinbosarlari esa FTC rahbari Andrew Ferguson, "Urush" vazirligining tadqiqot va muhandislik bo'yicha o'rinbosari Emil Michael va kadrlar boshqarmasi (OPM) direktori Scott Kupor. Guruhning vazifasi, rasmiy matn bo'yicha, "SI-enabled threats to our society"ga qarshi reja tuzish, shu bilan birga "overregulation and regulatory capture"ga yo'l qo'ymaslik. Ya'ni jamiyatni xavfdan himoya qilamiz, lekin innovatsiyani bo'g'maymiz. Hisobot uchun ularga 120 kun berilgan.
Bunga qo'shimcha, Reuters xabariga ko'ra, Elon Musk X'dagi javobida SpaceX'ning AI bo'limi SpaceXAI endi SpaceXSI deb nomlanishini aytdi. Oldingi postimizda yozgandik: Trump "AI" o'rniga "SI" deyishni buyurgan edi. Endi bu til darajasidan institutsional darajaga o'tdi.
Bu nimani anglatadi: nom o'zgarishi ko'proq PR, lekin 120 kunlik hisobot haqiqiy ish. Unda Ferguson (FTC, ya'ni antitrest va iste'molchi himoyasi) bilan Pentagon vakili bir stolda o'tiradi, demak xavfsizlik ham, raqobat ham gapiriladi. Aytgancha, Sam Altman Politico'ga bergan intervyusida "dunyo texnologiya foydasi uchun ba'zi yomon narsalarni qabul qilishi kerak" degan, bu Anthropic pozitsiyasidan farq qiladi. AQSh qoidalari bizdagi startaplarga ham tegadi: ko'pchiligimiz OpenAI, Anthropic yoki Google API'lariga tayanamiz, ularga qo'yiladigan cheklovlar narx va mavjudlikka ta'sir qilishi mumkin. Oldingi bog'liq yangilik: Trump AI'ni "SI" deb atashni buyurdi.
Manba: TechCrunch, Reuters, Bloomberg
2. Citrix NetScaler'da SAML zero-day: hujumlar boshlangan

Nima bo'ldi: Citrix NetScaler ADC va Gateway'dagi CVE-2026-88779 tuzatildi va u allaqachon ishlatilmoqda. Bu SAML autentifikatsiyasidagi memory buffer overflow, CVSS 8.7. Citrix'ning o'zi "targeted attacks on unmitigated NetScaler deployments"ni tan oldi: rasmiy ta'sir sifatida nsaaad jarayoni qayta-qayta qulab, denial of service chiqadi. Lekin tadqiqotchilar honeypot'da boshqa narsani ko'rgan: patchlanmagan tizimga exploit urinishidan keyin zararli dastur yuklab olingan, ya'ni gap faqat DoS'da qolmasligi mumkin. CISA zaiflikni Known Exploited Vulnerabilities ro'yxatiga qo'shdi, federal idoralar uchun muddat 7-oktabr.
Zaiflik SAML bilan sozlangan Gateway yoki AAA konfiguratsiyalarida bor. Tuzatilgan versiyalar: 14.1-73.41 va 13.1-64.28 (FIPS uchun 14.1-73.41 FIPS va 13.1-37.282).
Bu nimani anglatadi: NetScaler yaqinda ham sarlavhalarda edi: bir hafta oldingi postda boshqa ikkita og'ir zaiflik haqida yozgandik. Agar sizda yoki mijozingizda NetScaler bo'lsa, versiyani tekshiring va patchni kechiktirmang:
# NetScaler CLI'da joriy versiya
show ns version
Edge qurilmalar (VPN, gateway, load balancer) hujumchilarning sevimli nishoni, chunki ular internetga ochiq va ko'pincha EDR bilan qamralmaydi. Bizdagi banklar va yirik korxonalarda NetScaler ko'p uchraydi, shuning uchun bu lokal IT jamoalarga ham tegishli.
Manba: BleepingComputer
3. Gemini Mac'dagi hamma narsaga "to'liq kirish" olishi mumkin

Nima bo'ldi: TestingCatalog Gemini Desktop ilovasining macOS versiyasida yashirin "Additional sandbox options" bo'limini topdi. Yoqilsa, Gemini Mac'dagi fayllarni o'qiy, yarata, o'zgartira va o'chira oladi, Mail, Safari va Messages kabi ilovalar bilan gaplashadi. Ilovadagi matn: "Depending on which settings you enable, Gemini may be permitted to take actions without asking for your permission first." Hozircha faqat sotib olish, pul o'tkazish, akkaunt ochish, shartlarga rozilik berish va shaxsiy ma'lumotni o'zgartirishdan oldin tasdiq so'raladi. Google bu funksiyani hali tasdiqlamagan, qachon chiqishi ham noma'lum.
Bu nimani anglatadi: agentlar "so'rab-so'rab" ishlaydigan bosqichdan "o'zi qiladigan" bosqichga o'tyapti. Qulay, lekin xavfi ham katta: hujumchi endi tizimni emas, agentning o'zini (masalan, "prompt injection" orqali) aldashi mumkin. Apple esa, xabarlarga ko'ra, aynan shu sababli macOS'da AI agentlarning shaxsiy ma'lumotga kirishini cheklashni ko'rmoqda. Biz buni o'tgan postda yozgandik. Ikki gigant qarama-qarshi tomonga ketmoqda va foydalanuvchi o'rtada qoladi. Maslahat: bunday rejimni, chiqsa ham, alohida foydalanuvchi akkauntida yoki virtual muhitda sinang.
Manba: BleepingComputer, 9to5Google
4. Apple: Ternus dizaynni qo'liga oldi, OLED touch MacBook Pro yengillashadi

Nima bo'ldi: Bloomberg'dan Mark Gurman'ning Power On xatida yana Apple dizayni haqida gap ketdi: Apple'ning yangi CEO'si John Ternus (u 1-sentabrdan Tim Cook o'rnida) dizayn jamoalari bilan to'g'ridan-to'g'ri ishlayapti, xabarlarga ko'ra, Jony Ive ketgach susaygan studiyani qayta tiklamoqchi. Shu xatda yangi OLED MacBook Pro haqida ham gap bor: u hozirgidan yengilroq bo'ladi.
Oldingi xabarlarga ko'ra, qayta ishlangan 14 va 16 dyuymli MacBook Pro'lar OLED displey va touchscreen bilan keladi. Notch o'rniga iPhone'dagi kabi Dynamic Island va kichik hole-punch kamera, tegish uchun mustahkamlangan hinge kutilmoqda. Chiqish vaqti: yil oxiri yoki 2027 boshi.
Bu nimani anglatadi: Apple yillar davomida "Mac'da touch kerak emas" degan edi, endi esa buni o'zi qiladi. Hammasi hali tasdiqlanmagan, Apple hech narsani rasman aytmagan. Narx ham noma'lum, lekin OLED va touch qo'shilgach arzonlashishi dargumon, O'zbekistonda esa odatdagidek rasmiy narxdan qimmatroq bo'ladi.
Manba: Bloomberg, TechRepublic, Macworld
5. Schneider Electric PTC'ni $20+ mlrd ga olmoqchi

Nima bo'ldi: Bloomberg xabariga ko'ra, Frantsiyaning Schneider Electric kompaniyasi AQShning sanoat dasturlari ishlab chiqaruvchisi PTC'ni $20 mlrd dan ortiq narxga sotib olish bo'yicha ilg'or muzokaralarda. Financial Times ham shu mavzuda yozgan. Agar kelishuv bo'lsa, bu Schneider tarixidagi eng katta bitim bo'ladi. PTC mahsulot dizayni va industrial IoT vositalarini beradi, Schneider esa energiya boshqaruvi va avtomatlashtirishni, ayniqsa data center va zavodlar uchun.
Bu nimani anglatadi: AI data center'lari qurilmoqda va ularni quvvat bilan ta'minlash eng katta muammolardan biriga aylandi. Schneider bu yerda dasturiy qatlamni ham qo'liga olmoqchi: "temir" ham, uni loyihalaydigan va boshqaradigan dastur ham bir kompaniyada. Avval ham Schneider Aveva'ni sotib olgan edi, demak strategiya izchil. Hozircha bu faqat muzokara, bitim e'lon qilinmagan, shuning uchun narx va shartlar o'zgarishi mumkin.
Manba: Bloomberg (AI Weekly orqali), Financial Times
6. Meta Muse do'stlaringiz haqida ham profil yig'adi

Nima bo'ldi: bu Meta Muse haqidagi davomi. 3-oktabrda WIRED Muse foydalanuvchining do'stlari va oilasi haqida batafsil profillar yig'ishini yozdi. Bir AI xavfsizlik tadqiqotchisi Muse ko'rsatmalarida "a page for every person in the user's life" degan band topgan. Meta bu sahifalar hamma kontaktlar uchun to'liq yaratilmasligini aytadi.
Meta'ning javobi: Muse xabarlarga faqat Full Disk Access va Messages connector birga berilganda kiradi, Mac'dagi dictation zaifligi patchlangan, training esa opt-out va ma'lumotdan identifikatsiya olib tashlanadi, deydi kompaniya. Shaxsiy ma'lumotni kompaniya ko'rolmaydigan "Confidential VM" tizimi esa "2026-yil oxirida" kutilmoqda.
Bu nimani anglatadi: gap Muse sizni emas, sizning atrofingizdagi odamlarni profillashida. Ularning rozilik berishga imkoni yo'q. Bu AI agentlarning asosiy axloqiy muammosi: sizning ruxsatingiz boshqa odamlarning ma'lumotiga ham tegadi. Meta privacy yangilanishini profillar paydo bo'lgandan keyin chiqarmoqda, tartib teskari.
Manba: Implicator, WIRED
7. Daniyadagi DTU universitetidan 200 ming kishining ma'lumoti xavf ostida

Nima bo'ldi: Daniya Texnik Universiteti (DTU) identifikatsiya va kirish boshqaruvi tizimi (DTUBasen) o'g'irlangan credential'lar orqali buzilgan. BleepingComputer yozishicha, 200 minggacha odam ta'sirlangan bo'lishi mumkin: taxminan 40 ming joriy va 160 ming sobiq foydalanuvchi. Ochilgan ma'lumotlar: Daniya fuqarolik raqami (CPR), ism, manzil, telefon va ish joyi. Hujumchilar yigirma yillik ma'lumotga kirgan, universitet esa aynan nima yuklab olinganini aniq ayta olmaydi. Direktor Bjarke Bak Christensen: "This is a serious attack on DTU, and we deeply regret the uncertainty it is causing."
Bu nimani anglatadi: CPR kabi shaxsiy raqam fishing va identifikatsiya firibgarligi uchun oltin. DTU'da o'qigan yoki ishlagan bo'lsangiz, parolni almashtiring (va shu parol ishlatilgan boshqa joylarni ham). Dasturchilar uchun saboq: o'g'irlangan credential'ga qarshi MFA va "eski akkauntlarni o'chirish" tez-tez e'tibordan chetda qoladi.
Manba: BleepingComputer
8. Toshiba AI uchun HDD ishlab chiqarishni ikki baravar oshiradi

Nima bo'ldi: Nikkei Asia xabariga ko'ra, Toshiba 2027 moliyaviy yil ichida AI data center'lar uchun HDD ishlab chiqarish quvvatini 2025-yil darajasidan ikki baravar oshirmoqchi. Kengayish Filippindagi zavodda bo'ladi, shuningdek har bir diskning sig'imi ham oshiriladi. Bu Toshiba'ning taxminan besh yil ichidagi birinchi yirik HDD investitsiyasi. Avvalroq kompaniya 40 TB lik HAMR disklarni 2028-yil ikkinchi yarmida ommaviy ishlab chiqarishni rejalashtirganini aytgan.
Bu nimani anglatadi: AI faqat GPU va operativ xotira emas, ma'lumotni saqlash ham bo'g'inga aylanyapti. Training ma'lumotlari, loglar va model checkpoint'lar arzon va katta hajmli joy talab qiladi, bu esa SSD emas, yana HDD. Oddiy foydalanuvchiga ta'siri kechroq seziladi: diskning narxi biroz tushishi yoki aksincha, talab oshgani sababli ko'tarilishi mumkin.
Manba: Nikkei Asia, M Report
Xulosa
Bugungi kunning umumiy mavzusi: agentlar va ularni boshqarish. Oq uy ularga task force tuzmoqda, Google ularga Mac'ni topshirmoqchi, Meta esa ular orqali atrofingizdagi odamlarni profillamoqda. Texnologiya ruxsat so'rashdan "o'zi qilishga" o'tmoqda, nazorat esa yetib kelmayapti. Citrix va DTU voqealari esa eski haqiqatni eslatadi: hujumlarning ko'pchiligi hali ham patchlanmagan qurilma va o'g'irlangan parol orqali bo'ladi. Siz Gemini'ga Mac'ingizni ishonib topshirgan bo'lar edingizmi?