OpenAI $30 mlrd yig'moqchi, FortiMail'da zero-day va yana 6 yangilik

Bugun OpenAI yana katta pul ortidan chiqdi: xabarlarga ko'ra, kompaniya $1,4 trillion qiymatda kamida $30 mlrd yig'moqchi. Xavfsizlik tomonida esa Fortinet'ning FortiMail'ida patchsiz zero-day va Pentagon'dan 3 milliondan ortiq odamning ma'lumoti o'g'irlangani ma'lum bo'ldi.

Bugun postda:

1. OpenAI $30 mlrd yig'moqchi, IPO esa keyinga surildi

OpenAI rahbari Sam Altman. Rasm: CoinDesk

Nima bo'ldi: Bloomberg'ga tayanib chiqqan xabarlarga ko'ra, OpenAI kamida $30 mlrd yangi mablag' yig'ish bo'yicha investorlar bilan gaplashmoqda. Kompaniya qiymati taxminan $1,4 trillion deb baholanyapti. Martda OpenAI $122 mlrd majburiyat bilan $852 mlrd qiymatga chiqqan edi, ya'ni yarim yilda baho deyarli 65% oshyapti. Gaplar hali erta bosqichda, shartlar o'zgarishi mumkin. Yillik daromad run-rate yozda $40 mlrddan oshgan, iyuldan beri taxminan 70% o'sgan.

Eng qiziq joyi: Sam Altman shu oyning boshida kompaniya bu yil IPO qilmasligini aytgan. Sababi sifatida AI xavfsizligi bo'yicha xavotirlar va tobora kuchayib borayotgan tizimlarga moslashish qiyinligi ko'rsatilgan. Raqib Anthropic esa, xabarlarga ko'ra, noyabrda ro'yxatdan o'tishni rejalashtiryapti, uning prospektini 30-sentabr dayjestida yozgan edik.

Bu nimani anglatadi: OpenAI bozorga chiqmasdan turib, xususiy investorlardan IPO darajasidagi pul olmoqchi. Bu "kompyuter quvvati uchun navbat" davri hali tugamaganini ko'rsatadi: infratuzilma xarajatlari shunchalik katta, hatto $122 mlrd ham yetmayapti. Dasturchi uchun amaliy xulosa: API narxlari va tariflar atrofidagi raqobat yana qizishi kutiladi, chunki ikkala kompaniya ham daromadni tez oshirishga majbur.

Manba: CoinDesk, Nairametrics

2. FortiMail'da patchsiz zero-day: CVSS 9.8

Fortinet. Rasm: BleepingComputer

Nima bo'ldi: Fortinet 1-oktabrda FortiMail'dagi kritik zaiflik (CVE-2026-104286, CVSS 9.8) allaqachon hujumlarda ishlatilayotganini tasdiqladi. Bu management interfeysdagi path traversal va NULL byte xatosi: autentifikatsiyasiz hujumchi maxsus HTTP/HTTPS so'rov bilan serverga ixtiyoriy fayl yozishi mumkin. Zaiflik FortiMail 7.2.0 dan 8.0.1 gacha bo'lgan versiyalarga tegishli.

Muammo shundaki, patch hali yo'q. Tuzatish 7.4.9, 7.6.7 va 8.0.2 versiyalarida kutilmoqda, 7.2 ishlatayotganlar 7.4 tarmog'iga o'tishi kerak. Vaqtincha IBE (identity-based encryption) funksiyasini o'chirish yoki management interfeysga faqat ishonchli tarmoqdan kirishni qoldirish tavsiya qilinadi. Kompromatsiya belgilari: serverda liblog.so, webconsole, mailservice fayllari va ikkita hujumchi IP: 79.141.169.187, 45.129.0.192. CISA zaiflikni KEV ro'yxatiga qo'shdi, AQSh agentliklari uchun muddat 4-oktabr.

Bu nimani anglatadi: pochta shlyuzi tashkilotning "darvozasi", u orqali ichkariga tushish oson. Agar sizning kompaniyangiz FortiMail ishlatsa, patch kutib o'tirmang: interfeysni internetdan yoping va yuqoridagi izlarni tekshiring. O'zbekistonda Fortinet uskunalari bank va davlat tashkilotlarida keng tarqalgani uchun bu bevosita bizga ham tegishli.

Manba: BleepingComputer

3. Pentagon kadrlar bazasidan 3 mln odamning ma'lumoti o'g'irlandi

Pentagon binosi. Rasm: Wikimedia Commons

Nima bo'ldi: AQSh Mudofaa vazirligining Defense Manpower Data Center (DMDC) bo'limi hakerlar uning kadrlar tizimini buzib, ma'lumot o'g'irlagani haqida odamlarga xabar yubora boshladi. Jami 3 milliondan ortiq kishi ta'sirlangan: taxminan 2,8 mln tirik va 294 ming marhum shaxs. Hujumchilar fayl almashish tizimidagi zaiflikdan foydalanib, 2025-yil oktabridan 2026-yil iyuligacha, ya'ni qariyb 9 oy kirish huquqiga ega bo'lgan. Buzilish 16-iyulda aniqlanib, darhol yopilgan.

O'g'irlangan ma'lumotlar orasida ijtimoiy sug'urta raqamlari (SSN), ism, tug'ilgan sana, aloqa ma'lumotlari, jins, irq va harbiy xizmat tafsilotlari bor. Vazirlik IDX orqali 12 oylik bepul kredit monitoringi taklif qilmoqda (ro'yxatdan o'tish muddati 2027-yil 19-avgustgacha). Ma'lumotdan noto'g'ri foydalanilgani haqida belgi yo'qligi aytilgan, hujumchilar kimligi noma'lum.

Bu nimani anglatadi: eng og'riqli joyi 9 oylik "sukunat". Fayl almashish tizimlari (oxirgi yillarda MOVEit va shunga o'xshash holatlar) hujumchilarning sevimli nishoniga aylangan. Mutaxassislar bunday ma'lumotlar spear-phishing va shantaj uchun ishlatilishi mumkinligidan ogohlantiryapti. Darslik xulosa: tashqariga ochiq fayl-transfer tizimlarini alohida monitoring qiling va loglarni uzoq saqlang.

Manba: BleepingComputer, SecurityWeek, Federal News Network

4. Windows 11 26H2 hammaga chiqa boshladi

Windows 11 logotipi. Rasm: BleepingComputer

Nima bo'ldi: Microsoft 29-sentabrdan Windows 11 26H2 yillik yangilanishini hamma uchun tarqata boshladi. 24H2 yoki 25H2 ishlatayotganlarga u oddiy oylik update kabi keladi, chunki bu to'liq OS almashtirish emas, kichik "enablement package". Yangiliklar katta emas: tashkilotlar uchun Windows sozlamalari backup'i sukut bo'yicha yoqilgan, taskbar'da ilovaga xos amallar va File Explorer'ga kichik yaxshilanishlar qo'shilgan. Qo'llab-quvvatlash muddati Home va Pro uchun 24 oy, Enterprise va Education uchun 36 oy.

E'tibor bering: 26H1 ishlatayotgan qurilmalar 26H2 ga o'ta olmaydi, ularga keyingi Windows relizi uchun alohida yo'l beriladi. Bu 26H1 asosan yangi chip bilan chiqqan yangi noutbuklar uchun ekanini eslatadi.

Bu nimani anglatadi: oddiy foydalanuvchi uchun deyarli sezilmaydigan update, IT-adminlar uchun esa tinch o'tish: shared servicing tufayli 24H2/25H2 dan o'tish tez va xavfi kam. Windows 10 ning qo'llab-quvvatlashi 14-oktabrda tugayotganini ham unutmang: eski kompyuterlari borlar uchun qaror vaqti keldi.

Manba: BleepingComputer

5. Samsung noyabrda birinchi AI ko'zoynagini chiqaradi

Samsung va Google'ning Android XR ko'zoynagi, hamkorlar Warby Parker va Gentle Monster. Rasm: Android Authority

Nima bo'ldi: Samsung rasmiy vakili Korea Herald'ga kompaniyaning birinchi AI ko'zoynagi, Intelligent Eyewear, noyabrda chiqishini tasdiqladi. Ekrani yo'q: ichidagi kamera va mikrofonlar atrofdagini ko'radi va eshitadi, Google Gemini ma'lumotni Galaxy smartphone orqali qayta ishlaydi, javob esa faqat ko'zoynak dinamigi orqali beriladi. Android XR asosida Google, Gentle Monster va Warby Parker bilan birga ishlab chiqilgan. Narxi hali e'lon qilinmagan.

Samsung og'irlikni asosiy kozir qilmoqchi: mahalliy matbuotga ko'ra, maqsad Meta'ning 51 gramm og'irlikdagi Ray-Ban Meta'sidan taxminan 5 gramm yengil bo'lish. Meta displeysiz segmentning 94% ini egallab turibdi, 2026-yil birinchi yarmida AI ko'zoynaklar jo'natmasi yiliga 263% o'sgan. Privacy uchun yozib olish paytida yonadigan LED indikator bor, tashqi indikator yopilsa kamera o'chadi.

Bu nimani anglatadi: smartphone'dan keyingi "kiyiladigan AI" poygasi endi uch tomonlama: Meta, Google/Samsung va Apple. O'zbekistonda bunday ko'zoynaklar rasmiy sotuvga tushishi sekinroq bo'ladi, lekin Gemini o'zbek tilini yaxshilab borgani sari ular bizga ham qiziq bo'lib qoladi.

Manba: Korea Herald, Android Authority

6. Vivo X Fold 6 endi Yevropada ham sotuvda

Vivo X Fold 6 rasmiy tasviri. Rasm: Vivo / Android Authority

Nima bo'ldi: Iyunda faqat Xitoyda chiqqan Vivo X Fold 6 global bozorga kirdi, Yevropada buyurtma qabul qilinmoqda. Telefon 8,02 dyuymli ichki va 6,51 dyuymli tashqi LTPO AMOLED ekran, MediaTek Dimensity 9500 Super Edition chipi va yirik silikon-karbon batareyaga ega: Xitoy versiyasida 7 000 mAh, global versiyada 6 900 mAh. Kamera: 200 MP asosiy, 50 MP ultra keng va 50 MP 3x periscope, qo'shimcha telephoto extender bilan ~17x gacha zoom.

Xitoy Yevropa
Konfiguratsiya 12/256 GB 12/512 GB
Narxi 7 999 yuan (~$1 176) €2 199
Batareya 7 000 mAh 6 900 mAh

Bu nimani anglatadi: bukiluvchi telefonlar orasida batareya va kamera bo'yicha Vivo Samsung Galaxy Z Fold8 bilan bevosita raqobatlashyapti. Narx esa yuqori: €2 199 Yevropadagi narx, O'zbekiston bozorida (agar kirsa) bundan ham qimmatroq chiqishi mumkin, shuning uchun bu ko'proq texnologiya ko'rigi sifatida qiziq.

Manba: Android Authority, Android Headlines

7. Mandia'ning Armadin startapi $255,5 mln yig'di

Armadin jamoasi. Rasm: Tech Startups

Nima bo'ldi: Mandiant asoschisi Kevin Mandia'ning AI kiberxavfsizlik startapi Armadin Series B raundida $255,5 mln jalb qildi, qiymati $2,5 mlrddan oshdi. Raundni Andreessen Horowitz va Accel birga boshqargan, Bain Capital Ventures va Redpoint qo'shilgan. Jami yig'ilgan mablag' $445 mln, bu kompaniya ochiq maydonga chiqqanidan atigi yetti oy keyin.

Armadin hujumchi kabi harakat qiladigan AI agent "to'dalari"ni ishlatadi: ular zaifliklarni topib, to'liq hujum zanjiriga ulaydi va kompaniyani o'zgalar buzishidan oldin qayerdan buzish mumkinligini ko'rsatadi. Bir tekshiruvda 26 000 agent uch kun ichida 17 million amal bajargani aytilgan. Mandia: "AI lets an attacker find and chain weaknesses faster than any human team can respond." Ya'ni, AI hujumchiga zaifliklarni topish va ulashda har qanday inson jamoasidan tezroq bo'lish imkonini beradi.

Bu nimani anglatadi: kecha-yu bugun ko'rgan FortiMail va Cisco zaifliklari fonida mantiq aniq: hujumchilar ham AI ishlatyapti, mudofaa ham avtomatlashishi kerak. Pentest va red team sohasidagi odamlar uchun bu "AI sizni almashtiradi" degan xabar emas, balki "AI bilan ishlay olmasangiz, ortda qolasiz" degan signal.

Manba: Help Net Security, SecurityWeek

8. O'zbekistonga AI infratuzilma uchun $6 mlrd+ va'da qilindi

Uztelecom'ning Buxoro va Qo'qondagi yangi data-markazlari. Rasm: UzDaily Data-markaz qurilishi, illyustratsiya. Rasm: TokenPost

Nima bo'ldi: ICT Week Uzbekistan 2026 davomida 2030-yilgacha AI infratuzilmaga umumiy qiymati $6 mlrddan oshadigan xususiy investitsiya kelishuvlari imzolandi. Rejalar bo'yicha mamlakat bo'ylab 800 MW hisoblash quvvati qurilishi kerak. Mavjud infratuzilma deyarli 90% yuklama bilan ishlayotgani aytilgan.

Eng aniq loyiha: Saudiya Arabistonidagi DataVolt'ning Toshkent IT Park'idagi TAS-1 data-markazi. Quvvati 12 MW, liquid cooling bilan AI yuklamalari uchun mo'ljallangan, jami qiymati $250 mln. Birinchi bosqich 2026-yil oxirida, ikkinchisi 2027-yil oxirida kutilmoqda. EBRD, DEG, OPEC Fund va Proparco loyiha uchun $150 mln gacha moliyalashtirish bergan. Shu yerning o'zida IT Park rezidentlari orasida AI mahsulot eksport qiluvchilar soni 2024-yildagi 24 tadan 160 taga yetgan, davlat esa 2030-yilgacha AI bozorini $1,5 mlrdga yetkazishni maqsad qilgan. Uztelecom esa 22-sentabrda Buxoro va Qo'qondagi ikkita Tier III data-markazni ishga tushirgan edi, buni 24-sentabr dayjestida yozganmiz.

Bu nimani anglatadi: "va'da qilingan $6 mlrd" va "ishga tushgan quvvat" orasida katta farq bor, 800 MW hozircha reja. Lekin mahalliy GPU quvvati paydo bo'lsa, o'zbek startaplari va dasturchilari uchun inference narxi va kechikish kamayadi, o'z AI mahsulotini yaratish arzonlashadi. Asosiy savol: bu quvvat kimga va qanday narxda ochiladi.

Manba: TokenPost, UzDaily

Xulosa

Bugungi manzara ikki qatlamli. Tepada pul: OpenAI trillionlik baho, Armadin kabi AI-xavfsizlik startaplari yuz millionlab dollar yig'yapti. Pastda esa eski yaxshi muammolar: patchsiz pochta shlyuzi va to'qqiz oy sezilmagan fayl-transfer zaifligi. AI qancha rivojlansa ham, kompaniyalar oddiy narsada, ya'ni asosiy infratuzilmani yangilab turishda yiqilyapti. Menimcha, bugungi eng foydali ish: FortiMail'ingiz bo'lsa, tekshirib chiqing, Windows 10 ishlatsangiz, 14-oktabrgacha reja tuzing.