Gyazo'da 23,6 mln ma'lumot o'g'irlandi, Disney birinchi CTO tayinladi

Bugun kunning eng katta yangiligi — mashhur skrinshot xizmati Gyazo'dan 23,6 million foydalanuvchi ma'lumoti o'g'irlangani ma'lum bo'ldi. Shu bilan birga OpenAI advokatlar uchun alohida AI mahsulot chiqardi, Disney tarixida birinchi marta CTO tayinladi, MediaTek esa Qualcomm'dan oldin 2nm chipni bozorga olib chiqdi. Pastda — bugungi eng muhim 8 ta IT yangiligi.

Bugun postda:

1. Gyazo'dan 23,6 million foydalanuvchi ma'lumoti o'g'irlandi

Gyazo skrinshot xizmatining buzilishi, illyustrativ tasvir. Rasm: BleepingComputer

Nima bo'ldi: Ko'plab dasturchilar va IT jamoalar kundalik ishda skrinshot ulashish uchun ishlatadigan Gyazo xizmati katta buzilishga uchradi. Xizmatni boshqaruvchi yapon kompaniyasi Helpfeel'ning ma'lum qilishicha, hujum 11-sentabr kuni sodir bo'lgan: tajovuzkorlar Gyazo'ning rasm yuklash serveridagi zaiflikdan foydalanib, serverda o'zboshimchalik bilan buyruq bajarish (RCE) imkoniyatiga ega bo'lgan. Shubhali faoliyat o'sha kuni kechqurun aniqlangan, va 12-sentabr tongiga kelib Helpfeel kirish yo'llarini bloklab, tajovuzkorning ulanishini uzib, zaiflikni tuzatgan. Ammo bu vaqt ichida ular 23,62 million foydalanuvchi yozuvi va 490 million rasm metama'lumoti (metadata) yozuvini o'g'irlashga ulgurgan. O'g'irlangan ma'lumotlar orasida ism, email, parol xeshlari, qurilma ID'lari, login sessiyalari va ba'zi ulangan akkaunt tokenlari bor.

Gyazo — Nulab kompaniyasi tomonidan yaratilgan, dunyo bo'ylab dasturchilar, dizaynerlar va support jamoalari orasida mashhur bo'lgan bepul skrinshot xizmati; ko'plab O'zbekistonlik IT mutaxassislari ham xato (bug) yoki dizayn muammosini hamkasbiga ko'rsatish uchun kunlik ishda undan foydalanadi. Aynan shu ommaviyligi tufayli 490 million rasm metama'lumotining oshkor bo'lishi alohida xavotirli — bu metama'lumotlar orasida qachon, qaysi qurilmadan va qanday havola orqali skrinshot yuklanganini ko'rsatuvchi ma'lumotlar ham bo'lishi mumkin.

Bu nimani anglatadi: Agar siz yoki jamoangiz Gyazo'dan foydalansa, parolni albatta almashtiring va agar boshqa xizmatlarda ham xuddi shu parolni ishlatgan bo'lsangiz, ularni ham yangilang, ayniqsa parol xeshlari o'g'irlangani rasman tasdiqlangan. Ikki bosqichli autentifikatsiya (2FA) yoqilgan bo'lsa ham zarar kamroq bo'ladi. Voqea yana bir bor shuni ko'rsatadiki, "kichik va foydali" vositalar ham katta miqyosdagi buzilishlarga uchrashi mumkin — xavfsizlik nuqtai nazaridan hech qanday xizmat "juda kichik, hech kimga kerak emas" deb hisoblanmasligi kerak. Bu yilning eng yirik buzilishlaridan biri sifatida, Gyazo voqeasi kompaniyalarga uchinchi tomon xizmatlarga qancha ma'lumot ishonib topshirilayotganini qayta ko'rib chiqish uchun yana bir sabab bo'lmoqda.

Manba: BleepingComputer, The Hacker News

2. OpenAI advokatlar uchun Astra for Law'ni taqdim etdi

OpenAI Astra for Law taqdimoti. Rasm: OpenAI

Nima bo'ldi: OpenAI 17-sentabr kuni Astra for Law'ni chiqardi — bu GPT-6 Astra modelining maxsus huquqiy ishlar uchun sozlangan versiyasi. Mahsulot 230 milliondan ortiq URL'dan iborat maxsus qidiruv indeksiga ega: AQSh sud amaliyoti (case law), qonunlar, qoidalar, sud tartiblari va ma'muriy qarorlar shu yerda, manbalar har kuni yangilanadi. OpenAI CourtListener loyihasini boshqaruvchi Free Law Project bilan hamkorlik qilib, AQShning nashr etilgan sud amaliyotining 99,9%+ini o'z ichiga oldi. Natija sezilarli: eng yuqori "reasoning" darajasida Astra for Law savollarning 54,0%ida to'g'ri javob bergan, oddiy veb-qidiruv bilan ishlagan GPT-6 Astra esa faqat 38,7%ida — bu deyarli 40% nisbiy yaxshilanish.

Bu nimani anglatadi: Huquq sohasi AI kompaniyalari uchun katta va qimmat bozor — Harvey kabi startaplar allaqachon shu yerda ishlaydi. OpenAI'ning to'g'ridan-to'g'ri raqobatga kirishi shuni ko'rsatadiki, AI kompaniyalari endi umumiy chatbotdan chiqib, har bir soha (huquq, tibbiyot, moliya) uchun alohida, chuqur ixtisoslashgan mahsulot yaratishga o'tmoqda.

Manba: OpenAI, The Next Web

3. Brevo orqali 100 000+ saytga zararli kod tarqaldi

Brevo saytida ko'rsatilgan soxta

Nima bo'ldi: Email marketing va CRM platformasi Brevo bir hafta ichida ikki marta buzildi. Birinchi hujumda SAML SSO'dagi zaiflik orqali 138 mijoz akkaunti (jumladan, Trezor) ochilib qolgan. 14-sentabr kuni sodir bo'lgan ikkinchi hujumda esa tajovuzkorlar o'g'irlangan, muddati uzoq Cloudflare API kalitidan foydalanib, zararli Cloudflare Worker yaratgan va uni brevo.com, sibforms.com saytlariga hamda mijozlar o'z saytlariga joylashtiradigan 3 ta JavaScript faylga kiritgan. Natijada 100 000dan ortiq saytga ~5,5 soat davomida zararli kod tarqalgan: tashrif buyuruvchilarga soxta CAPTCHA ("ClickFix") ko'rsatilib, ularni kompyuteriga zararli kod ishga tushirishga undagan, WordPress administratorlariga esa doimiy backdoor o'rnatadigan soxta plagin taklif qilingan.

Bu nimani anglatadi: Bu klassik "supply chain" hujum — tajovuzkorlar minglab saytlarni birma-bir emas, ularning barchasi ishlatadigan bitta xizmatni buzib, hammasiga bir yo'la ta'sir qilishgan. Agar saytingiz Brevo widget yoki formasidan foydalansa, kodni tekshirib chiqing va Cloudflare/CDN kalitlaringizni almashtiring. "ClickFix" texnikasi (soxta "tekshiruvdan o'tish" oynasi orqali odamni o'ziga zarar keltiradigan buyruqni qo'lda bajarishga undash) so'nggi oylarda tobora ko'proq uchramoqda.

Manba: BleepingComputer, SecurityWeek

4. Disney tarixida birinchi marta CTO tayinladi — u Character.AI'ning sobiq boshlig'i

Disney'ning yangi CTO'si Karandeep Anand. Rasm: TheWrap

Nima bo'ldi: Disney o'z tarixida birinchi marta Chief Technology Officer lavozimini yaratdi va unga Karandeep Anand'ni tayinladi. Anand 2-oktabrdan boshlab ishga kirishadi va to'g'ridan-to'g'ri Disney bosh direktori Josh D'Amaro'ga hisobot beradi; uning zimmasida texnologiya, infratuzilma, ma'lumotlar, AI platformalari va muhandislik yo'nalishlari bo'ladi. Qizig'i shundaki, Anand so'nggi paytgacha AI chatbot kompaniyasi Character.AI'ning bosh direktori bo'lgan — aynan shu kompaniyaga Disney 2025-yil sentabrda o'z personajlaridan ruxsatsiz foydalangani uchun rasmiy da'vo (cease-and-desist) yuborgandi. Anand'dan oldin u Brex'da mahsulot bo'yicha prezident, Meta/Facebook'da reklama va biznes mahsulotlari bo'yicha vitse-prezident, Microsoft'da esa 15 yil davomida turli rahbarlik lavozimlarida ishlagan.

Bu nimani anglatadi: Bu tayinlov Disney kabi 100 yildan ortiq tarixga ega media giganti uchun ham AI endi "qo'shimcha funksiya" emas, balki butun texnologik strategiyaning markazi ekanini ko'rsatadi. Bir vaqtlar sudga berishni o'ylagan kompaniyaning rahbarini o'ziga bosh texnolog qilib olish — Big Tech'da AI mutaxassislariga bo'lgan talab qanchalik yuqori ekanining yaqqol misoli.

Manba: CNBC, TechCrunch

5. MediaTek Qualcomm'dan oldin 2nm chipni chiqardi

MediaTek stendi,

Nima bo'ldi: MediaTek Dimensity 9600 Pro'ni taqdim etdi — bu kompaniyaning TSMC'ning eng ilg'or 2nm (N2P) jarayonida ishlab chiqarilgan birinchi mobil chipi. Keng flagman segment uchun esa TSMC'ning 3nm jarayonida tayyorlangan Dimensity 9600M ham e'lon qilindi. Yangi chip 2+3+3 formatidagi "all big core" protsessor dizayniga ega (4,55 GHz'gacha ishlaydigan yadrolar bilan), GPU cho'qqi o'yin unumdorligini 27%ga oshirgan, shu bilan birga cho'qqi quvvat sarfini 24%ga kamaytirgan. Multi-core rejimida quvvat sarfi umuman 61%ga qisqargan. Narxi taxminan $220 atrofida bo'lishi kutilmoqda — bu Qualcomm'ning odatiy $240–260 oralig'idan past. Muhimi, Qualcomm'ning shunga o'xshash Snapdragon 8 Elite Gen 6'i ham xuddi shu TSMC 2nm jarayoniga o'tadi, lekin bir hafta kech — ya'ni bu avlodlar farqi emas, atigi bir haftalik ustunlik.

Bu nimani anglatadi: MediaTek endi Qualcomm'ning "arzon alternativasi" emas, balki texnologik jihatdan undan o'zib ketishga urinayotgan haqiqiy raqobatchi. 2026-yilning "Techtember" mavsumida Xiaomi, Vivo va boshqa Android flagmanlarida aynan shu chip ko'rinishi kutilmoqda — demak, O'zbekiston bozoriga ham yil oxirigacha yetib kelishi mumkin.

Manba: Engadget, Investing.com/Reuters

6. Google CC endi butun oila uchun ishlaydi

Google CC'ning oilaviy rejimi, kalendar va vazifalar bilan. Rasm: Google

Nima bo'ldi: Google Labs 2025-yil dekabrda tanishtirgan shaxsiy AI agenti CC'ni oilalar uchun umumiy vositaga aylantirdi. Endi CC'ning o'z Google akkaunti bor — bu unga alohida "shaxs" va aniq ruxsatlar tizimini beradi, shu akkaunt orqali oilaning 6 nafarigacha a'zosi bitta agent bilan birga ishlashi mumkin. CC faqat har bir a'zo ruxsat bergan ma'lumotni (masalan, bolaning maktabidan yoki veterinardan kelgan email) ko'radi, ularni saralab, umumiy "kunlik brif" tayyorlaydi, Calendar va Tasks bilan bog'laydi. U sport mashg'ulotlari, maktab jadvali, to'lovlar va kechki ovqat rejalashtirish kabi umumiy ishlarni boshqarishga yordam beradi: maktabga ro'yxatdan o'tish PDF formalarini avtomatik to'ldiradi, Google Maps orqali tadbirlar orasidagi yo'l vaqtini tekshiradi, umumiy Docs va Sheets yaratadi — shu bilan birga oilaviy va shaxsiy ma'lumotni bir-biridan ajratib turadigan xotiraga ega.

Bu nimani anglatadi: Bu — AI agentlarning "bitta foydalanuvchi uchun yordamchi"dan "butun guruh uchun umumiy xodim"ga aylanish tendensiyasining yana bir misoli. Hozircha faqat AQShda, tajriba sifatida ishlayapti, lekin bunday oilaviy agentlar formatining boshqa Google mahsulotlariga (Assistant, Gemini) ham ko'chishi vaqt masalasi, xolos.

Manba: Google, Thurrott

7. SpaceX NASA'dan yana $950 million oldi

SpaceX Falcon 9 raketasi Dragon kapsulasi bilan kechasi uchishi. Rasm: NASA

Nima bo'ldi: NASA 18-sentabr kuni SpaceX bilan Commercial Crew shartnomasini yana uzaytirib, $950 million qo'shimcha mablag' ajratdi — bu xalqaro kosmik stansiyaga (ISS) yana 3 ta ekipajli Dragon parvozini moliyalashtiradi. Shu bilan SpaceX'ning shartnoma bo'yicha jami parvozlari soni 17taga yetdi, va agar barcha parvozlar rejadagidek amalga oshsa, NASA SpaceX'ga jami $5,92 milliard to'laydi. SpaceX shu shartnoma doirasida start, orbitadagi boshqaruv, qaytish va qutqarish operatsiyalarini, yuk tashishni va stansiyaga qo'nib turgan paytda "qutqaruv qayig'i" vazifasini bajaradi. NASA'ning ta'kidlashicha, bu shartnoma stansiyaga ikkita mustaqil kommertsiya sherigi orqali barqaror kirish imkonini beradi — ikkinchi sherik Boeing bo'lib, uning Starliner kemasidagi ekipajli parvozlar 2027-yil 3-chorakda boshlanishi kutilmoqda.

Bu nimani anglatadi: SpaceX uchun bu — barqaror va bashorat qilinadigan daromad manbai, chunki NASA endi yillar oldin rejalashtirilgan xarajatlarni tasdiqlamoqda. Boeing Starliner'ning tez-tez kechikishi fonida, amalda SpaceX hozircha ISS'ga odam yetkazishning yagona ishonchli yo'liga aylangani yana bir bor tasdiqlandi.

Manba: CNBC, Benzinga

8. Toshkentda ICT Week Uzbekistan 2026 boshlanadi

ICT Week Uzbekistan bannerlari, konferensiya binosi oldida. Rasm: IT Park Uzbekistan

Nima bo'ldi: 22–25-sentabr kunlari Toshkentda, Central Asia Expo majmuasida ICT Week Uzbekistan 2026 o'z ishini boshlaydi. Tadbirda mahalliy va xorijiy founder'lar, biznes farishtalari, venchur jamg'armalari va yirik texnologik kompaniyalar vakillari ishtirok etadi; muhokama markazida — mahalliy startaplarning o'sishi, kapital jalb qilish va ekotizimni rivojlantirish masalalari turadi. 23-sentabr kuni alohida Enterprise Uzbekistan Summit o'tkazilib, unda O'zbekistonni texnologik yurisdiksiya sifatida rivojlantirish va investitsiyalarni jalb etish uchun institutsional infratuzilma masalalari muhokama qilinadi.

Bu nimani anglatadi: Bu — O'zbekiston IT sohasidagi asosiy yillik tadbirlardan biri, va Toshkentda yoki onlayn kuzatib borish mumkin bo'lgan startap, investitsiya va davlat siyosati bo'yicha eng so'nggi yangiliklar aynan shu hafta e'lon qilinishi kutilmoqda. IT sohasida ishlaydigan yoki shu sohaga kirmoqchi bo'lganlar uchun tarmoq (networking) imkoniyatlari nuqtai nazaridan yilning eng muhim haftalaridan biri.

Manba: Spot.uz

Xulosa

Bugungi kun shuni ko'rsatdiki, xavfsizlik muammolari (Gyazo, Brevo) endi alohida voqea emas, balki kundalik intizom masalasiga aylanmoqda — har ikkala hodisa ham millionlab foydalanuvchi va o'nlab minglab saytga bevosita ta'sir qildi. Shu bilan birga katta kompaniyalar (OpenAI, Disney, Google) AI'ni tobora chuqurroq, tor sohalarga (huquq, oila, boshqaruv) moslashtirib bormoqda — umumiy chatbotlar davri sekin-asta orqada qolyapti. Va nihoyat, O'zbekiston uchun ham qiziqarli hafta boshlanmoqda: ICT Week Uzbekistan startap va investitsiya ekotizimidagi yangi imkoniyatlarni ko'rsatishi mumkin. Ertaga yana shu yerda ko'rishguncha!