Claude R&D ishining 26%ini boshqaryapti, WaterPlum 30 ming qurilma buzdi
Bugun kun AI sohasida katta e'tirof bilan boshlandi: Anthropic Claude endi o'zining keyingi versiyasini yaratish ishining chorak qismini "boshqarayotganini" rasman e'lon qildi. Shu bilan birga, Shimoliy Koreya bilan bog'liq xakerlar guruhi soxta ish taklifi orqali 30 mingdan ortiq qurilmani buzgani, Nvidia bosh direktori chip sotuvi 2027-yilda ikki baravar oshishini bashorat qilgani va Apple Safari brauzerini AI agentlarga ochib bergani ma'lum bo'ldi. Pastda — bugungi eng muhim 7 ta IT yangiligi.
Bugun postda:
- Anthropic: Claude o'z R&D ishining 26%ini "boshqaryapti"
- WaterPlum: Shimoliy Koreya guruhi soxta ish taklifi orqali 30 ming qurilmani buzdi
- Nvidia: Jensen Huang chip sotuvi 2027-yilda ikki baravar oshishini aytdi
- Apple Safari 27: AI agentlar endi brauzerni "boshqara oladi"
- Hindiston yarimo'tkazgich sanoatiga milliardlab dollar kirib kelmoqda
- Mantic: inson bashoratchilaridan o'zib ketgan AI startapi $25 mln yig'di
- IT Park Uzbekistan: sentabr oyida 105 ta kompaniya rezidentlikdan chiqarildi
1. Anthropic: Claude o'z R&D ishining 26%ini "boshqaryapti"

Nima bo'ldi: Anthropic birinchi marta o'zining ichki ko'rsatkichini ochiq e'lon qildi — kompaniya buni Anthropic R&D Automation Index deb ataydi. Epoch AI ishlab chiqqan avtomatlashtirish shkalasi (AL0 — AI ishtirok etmaydi, AL5 — AI to'liq mustaqil ishlaydi) bo'yicha o'lchanganda, Claude fevral oyida modelni rivojlantirish ishining 1%dan kamrog'ini "boshqargan" bo'lsa, avgustga kelib bu ko'rsatkich 26%ga yetdi: mart — 1%, aprel — 3%, may — 12%, iyun — 14%, iyul — 22%, avgust — 26%. Kompaniyaning ta'kidlashicha, "boshqarish" degani — Claude yuqori darajadagi buyruq asosida vazifaning katta qismini oxirigacha bajara oladi, biroq inson nazorati hali ham saqlanadi; hech qaysi yo'nalishda Claude to'liq mustaqil ishlamaydi.
Bu nimani anglatadi: Anthropic bu ko'rsatkichni sanoat standarti sifatida taklif qilmoqda va boshqa laboratoriyalarni ham shunga o'xshash ma'lumotlarni oshkor qilishga chaqirmoqda. Maqsad — "rekursiv o'z-o'zini takomillashtirish" (AI o'z vorisini to'liq mustaqil yaratadigan nuqta) ga qanchalik yaqinlashganimizni kuzatib borish. Bir tomondan, bu modellarni tezroq va arzonroq rivojlantirish imkonini beradi; ikkinchi tomondan, tez sur'atlar insonlar uchun tizimni nazorat qilishni qiyinlashtirishi mumkin. O'zbek dasturchilari uchun bu — AI-agentlar bilan ishlash tajribasi yaqin yillarda "yordamchi"dan "hamkasb"ga aylanayotganining yana bir dalili.
2. WaterPlum: Shimoliy Koreya guruhi soxta ish taklifi orqali 30 ming qurilmani buzdi

Nima bo'ldi: Yaponiya, AQSh, Avstraliya va Germaniya kiberxavfsizlik agentliklari 18-sentabrda qo'shma ogohlantirish e'lon qildi: WaterPlum (Contagious Interview nomi bilan ham tanilgan) guruhi dasturchi va IT mutaxassislarini "ish taklifi" bahonasida nishonga olib, 100dan ortiq davlatda 30 mingdan ziyod kompyuterni zararlagan. Sxema oddiy: xakerlar AI, kripto yoki NFT kompaniyasi nomidan ishga taklif qiladi, "kodlashtirish testi" sifatida zararli NPM paketini (BeaverTail, InvisibleFerret, OtterCookie) yuklab olishni so'raydi. Natijada 7 000dan ortiq kripto hamyondan ma'lumot va kalitlar o'g'irlangan, jami $10,7 million kriptovalyuta Shimoliy Koreyaga o'tkazilgan. Guruh Shimoliy Koreyaning Qurol-yarog' sanoati departamenti tarkibidagi 313-Bosh boshqarmasiga tegishli deb topilgan.
Bu nimani anglatadi: Bu — dasturchilarga qarshi qaratilgan eng katta ijtimoiy muhandislik kampaniyalaridan biri, va u aynan freelance platformalar, LinkedIn va Telegram orqali ish qidirayotgan dasturchilarni maqsad qiladi. O'zbekistonda ham ko'plab dasturchilar xorijiy kompaniyalar bilan masofadan ishlaydi — "test topshiriq" sifatida noma'lum manbadan kod yoki paket yuklab olishdan oldin uni tekshirish endi shunchaki tavsiya emas, balki zaruriyat.
Manba: The Register, CyberScoop
3. Nvidia: Jensen Huang chip sotuvi 2027-yilda ikki baravar oshishini aytdi

Nima bo'ldi: Nvidia bosh direktori Jensen Huang 17-sentabrda Shotlandiyada qirol Charlz III tashkil qilgan sammit hoshiyasida jurnalistlarga kompaniya 2027-yilda 2026-yilga nisbatan ikki baravar ko'proq chip sotishini kutayotganini aytdi. Buning fonida Nvidia'ning avgustda e'lon qilingan navbatdagi chorak hisobotida daromad $96,2 milliardga yetgan (yillik +106%), ma'lumotlar markazlari segmenti esa 117%ga o'sib $89 milliardni tashkil qilgan. Shu bilan birga Huang AI kompaniyalarini "xom" mahsulotlarni ommaga chiqarmaslikka chaqirdi va xavfsizlik testlaridan o'tkazish mas'uliyati kompaniyalarning o'zida ekanini ta'kidladi.
Bu nimani anglatadi: AI infratuzilmasiga sarmoya "pufakcha" emasligini ko'rsatuvchi yana bir signal — talab hali ham taklifdan oshib ketmoqda. Bu, o'z navbatida, bulut provayderlari va katta kompaniyalar uchun GPU narxlari yaqin kelajakda tez tushmasligini anglatadi, demak O'zbekistondagi AI loyihalari uchun ham bulutdagi hisoblash quvvati hali qimmat bo'lib qolishi mumkin.
Manba: Fox Business, Fortune
4. Apple Safari 27: AI agentlar endi brauzerni "boshqara oladi"

Nima bo'ldi: Apple 17-sentabrda Safari 27 bilan birga rasmiy MCP (Model Context Protocol) serverni chiqardi — bu Claude, Codex kabi AI kodlash agentlariga jonli Safari oynasiga to'g'ridan-to'g'ri kirish imkonini beradi. 16 ta vosita orqali agent DOM'ni tekshirishi, JavaScript ishga tushirishi, skrinshot olishi, tarmoq so'rovlarini kuzatishi va accessibility tekshiruvlarini o'tkazishi mumkin. Server butunlay mahalliy ishlaydi, hech qanday tarmoq so'rovi yubormaydi va AutoFill yoki brauzer tarixiga tegmaydi — barcha ma'lumot to'g'ridan-to'g'ri sizning agentingizga boradi, Apple'ga emas. Ulanish uchun qo'shimcha kengaytma shart emas: /usr/bin/safaridriver --mcp buyrug'i yetarli.
Bu nimani anglatadi: Bu — brauzer ishlab chiqaruvchilari orasida AI-agentlarga rasman "eshik ochish" tendensiyasining davomi (Chrome DevTools MCP'dan keyin). Frontend dasturchilar uchun bu degani: endi AI agent haqiqiy Safari'da saytingizni sinab, real xatolarni topib berishi mumkin — testlash jarayoni tezlashadi, lekin ishonch va xavfsizlik nazorati ham muhimroq bo'lib qoladi.
Manba: Tech Times, Gear Live
5. Hindiston yarimo'tkazgich sanoatiga milliardlab dollar kirib kelmoqda

Nima bo'ldi: Yangi Dehlida o'tgan SEMICON India 2026 tadbirida chip uskunalari ishlab chiqaruvchi ikki gigant — Applied Materials va Lam Research — Hindistonga yirik sarmoya rejalarini e'lon qildi. Applied Materials "India Vision 2035" doirasida keyingi o'n yil ichida $5 milliard sarmoya kiritishni, jumladan 140 akr maydonda ilg'or yarimo'tkazgichlar tadqiqot parkini qurishni rejalashtirmoqda. Lam Research esa Hindistonda birinchi kremniy komponentlari ishlab chiqarish zavodiga taxminan 10 000 krore rupiya (~$1,1 mlrd) sarmoya kiritmoqchi. Bu — Hindistonning ikkinchi bosqich yarimo'tkazgich missiyasi (Semicon 2.0, umumiy hajmi ~$13,4 mlrd) doirasidagi eng yirik e'lonlardan biri.
Bu nimani anglatadi: Hindiston o'zini global chip ishlab chiqarish zanjirida Xitoy va Tayvanga muqobil "ishonchli manzil" sifatida ko'rsatmoqda. Mintaqaviy nuqtai nazardan, bu O'rta Osiyo uchun ham signal: chip sanoati investitsiyalari endi nafaqat AQSh va Sharqiy Osiyoda, balki "ikkinchi eshelon" mamlakatlarda ham jadallashmoqda — O'zbekiston kabi mamlakatlar uchun bu elektronika yig'ish va servis markazlarini rivojlantirishda imkoniyat bo'lishi mumkin.
Manba: Open The Magazine, The Tribune
6. Mantic: inson bashoratchilaridan o'zib ketgan AI startapi $25 mln yig'di

Nima bo'ldi: London'dagi Mantic startapi $25 million seed-investitsiya jalb qildi — raundga Radical Ventures rahbarlik qilib, Microsoft'ning M12 venchur fondi, Balderton Capital va Thinking Machines Lab ham qo'shildi. Mantic'ning AI tizimi 2026-yil yozgi Metaculus kubogida siyosiy, iqtisodiy va madaniy voqealarni bashorat qilishda inson ishtirokchilaridan o'zib ketgan. 2024-yilda Toby Shevlane va Ben Day tomonidan asos solingan kompaniya ilgari (2025-yilda) taxminan $4 million pre-seed investitsiya olgan edi.
Bu nimani anglatadi: "Superinsoniy bashoratchi AI" g'oyasi endi jiddiy pul jalb qilmoqda — bunday tizimlar kelajakda moliya, siyosiy tahlil va hatto ob-havo/bozor bashoratlarida qo'llanilishi mumkin. Bu — LLM'lardan tashqari, AI'ning "qaror qabul qilishga yordam berish" yo'nalishi ham tez rivojlanayotganining belgisi.
Manba: Tech Startups, Crypto Briefing
7. IT Park Uzbekistan: sentabr oyida 105 ta kompaniya rezidentlikdan chiqarildi

Nima bo'ldi: IT Park Uzbekistan 18-sentabrda e'lon qilishicha, sentabr oyining birinchi yarmida 105 ta kompaniya rezidentlar reyestridan chiqarilgan. Yil boshidan buyon bu chora jami 943 ta kompaniyaga nisbatan qo'llanilgan — eng ko'p holat Toshkent shahrida (433 ta), so'ngra Toshkent viloyati (77), Samarqand (68), Qoraqalpog'iston (60) va Farg'ona (56) viloyatlarida qayd etilgan. Sabab — 2019-yilgi Vazirlar Mahkamasi qarorida belgilangan talablarni bajarmaslik: kompaniyalar tasdiqlangan faoliyat yo'nalishida ishlashi, hisobotlarni o'z vaqtida topshirishi, yillik auditdan o'tishi va IT Park bilan tuzilgan shartnoma shartlariga rioya qilishi shart.
Bu nimani anglatadi: Bu raqam qo'rqinchli tuyulishi mumkin, lekin aslida IT Park rezidentlar sifatini nazorat qilishni kuchaytirayotganini ko'rsatadi — "qog'ozdagi" kompaniyalar emas, real faoliyat yurituvchi va soliq imtiyozlariga munosib bo'lgan bizneslar reestrda qolishi kerak. Rezident maqomini saqlab qolmoqchi bo'lgan tadbirkorlar uchun signal aniq: hisobot va auditlarni o'z vaqtida topshirish endi shunchaki formallik emas.
Manba: IT Park Uzbekistan
Xulosa
Bugungi eng katta mavzu — AI endi shunchaki foydalanuvchilarga xizmat ko'rsatibgina qolmay, o'zini-o'zi rivojlantirish jarayonida ham tobora ko'proq rol o'ynayotgani (Anthropic) va brauzer kabi kundalik vositalarni ham "boshqara olishi" (Apple Safari). Ayni paytda WaterPlum voqeasi eslatib turadiki, texnologiya qanchalik tez rivojlanmasin, eng zaif nuqta hamon inson omili — soxta ish taklifiga ishonib ketish. Chip sanoatidagi Nvidia va Hindiston yangiliklari esa AI infratuzilmasiga pul oqimi hali qurimaganini ko'rsatadi. O'zbekiston tomonida esa IT Park o'z ichki tartibini qattiqlashtirmoqda — bu uzoq muddatda sohaning sifatini oshirishga xizmat qilishi kutilmoqda.