Plugin4Shell coding agentlarni ochdi, Cisco'da yana CVSS 10 va 7 yangilik
Bugungi kunning bosh mavzusi — coding agentlar. Claude Code, Codex va Copilot ishlatadigan plagin marketplace'larida 0-click RCE topildi: hech narsa bosmasangiz ham, agent sizning nomingizdan begona kodni ishga tushirishi mumkin edi. Yoniga Cisco'ning navbatdagi CVSS 10 ball zaifligi, Huawei'ning erta chiqayotgan AI chipi va OpenAI'ning oʻz modellari haqidagi juda gʻalati tan olishi qoʻshildi.
Bugun postda:
- Plugin4Shell: coding agent plaginlari orqali 0-click RCE
- Cisco ISE'da CVSS 10 ball zaiflik, CISA muddat belgiladi
- Huawei Ascend 960'ni uch chorak erta chiqarmoqda
- OpenAI: modellar vorislariga "xatoni yashir" degan yozuv qoldirgan
- Crusoe $3,9 milliard yigʻdi, qiymati $30,9 milliardga chiqdi
- Swift 6.4: Linux, macOS va Windows uchun bitta build tizimi
- SharePoint Online bitta config oʻzgarishidan qulab tushdi
- AQSh 2028-yilga xatoga chidamli kvant kompyuterini talab qilmoqda
- Oʻzbekiston internet tezligi reytingida uch pogʻona koʻtarildi
1. Plugin4Shell: coding agent plaginlari orqali 0-click RCE

Nima boʻldi: Air nomli xavfsizlik startapi tadqiqotchilari — Or Nevo, Dor Granat va Niv Hoffman — 17-sentabr kuni Plugin4Shell deb nomlangan hujumni eʼlon qilishdi. Ular buni "birinchi turdagi AI supply-chain hujumi" deb atashmoqda. Zaiflik modelning oʻzida emas, agentlar plagin oʻrnatadigan marketplace'larda.
Mexanizm shunday. Marketplace har bir pluginni aniq commit SHA'ga "pin" qiladi — yaʼni "faqat shu tarixdagi shu kodni ol" deydi. Bu aynan supply-chain hujumidan himoya uchun oʻylab topilgan. Muammo shundaki, agent oʻsha commit'ni checkout qiladi, lekin checkout haqiqatan oʻsha commit'ga tushganini tekshirmaydi. Tadqiqotchilar taʼrifi bilan: "The agent checks out the exact commit the marketplace pinned but never verifies it landed there" — yaʼni pin qogʻozda turadi, amalda esa repo egasi checkout'ni istalgan kodga yoʻnaltirishi mumkin.
Hujumning ikki yoʻli bor: (1) marketplace'ga oddiy, zararsiz plagin yuborib, review'dan oʻtkazib, keyin ichini almashtirish; (2) haqiqiy muallifning repo'sini egallab olib, oʻrnatilgan hamma agentga zararli versiyani push qilish. Va bu 0-click, chunki Claude Code ham, Codex ham pin qilingan pluginlarni default holatda avtomatik yangilaydi. Siz hech narsa qilmaysiz — agent oʻzi yangilanadi va begona kod sizning mashinangizda ishlay boshlaydi.
Patch holati birxil emas:
| Agent | Holati |
|---|---|
| Anthropic Claude Code | tuzatilgan, 2.1.179 |
| OpenAI Codex | tuzatilgan, 0.146.0 |
| Microsoft Copilot | patch chiqmagan |
| Google Gemini CLI | deprecated, patch boʻlmaydi (Antigravity CLI'ga koʻchish tavsiya etiladi) |
| GitHub Copilot | GitHub commit SHA'ga oʻxshash branch/tag nomlarini taqiqlagan; tadqiqotchilar bu yetarli emas deb hisoblaydi |
Bu nimani anglatadi: coding agent — bu sizning repo'ngiz, .env faylingiz, SSH kalitlaringiz va bulut credential'laringizga kirish huquqiga ega jarayon. Yaʼni agent buzilsa, "bitta kompyuter buzildi" emas, "bitta muhandisning butun ish kontekstidagi hamma narsa ochildi" degani. Microsoft maʼlumotiga koʻra Fortune 500 kompaniyalarining deyarli 90 foizi Copilot ishlatadi — va aynan Copilot hali patch olmagan.
Amalda nima qilish kerak: agentni darhol yangilang (tadqiqotchilar taʼkidlaydi — "the fix has to ship in the agent, and updating is the only complete mitigation where one exists"), oʻrnatilgan pluginlar roʻyxatini koʻrib chiqing va kerak boʻlmaganini oʻchiring, avtomatik yangilanishni imkon boʻlsa oʻchiring, agentni esa production credential'lari turgan muhitda emas, alohida konteyner yoki sandbox ichida ishlating.
Manba: The Register, Claude Code plugin marketplace hujjatlari
2. Cisco ISE'da CVSS 10 ball zaiflik, CISA muddat belgiladi

Nima boʻldi: Cisco 17-sentabr kuni CVE-2026-76460 zaifligini eʼlon qildi — CVSS bahosi toʻliq 10.0. Zaiflik Cisco Identity Services Engine (ISE) va ISE Passive Identity Connector'da, qurilma qanday sozlanganidan qatʼi nazar. Sabab — API endpoint'dagi yetarlicha tekshirilmagan autentifikatsiya: hujumchi maxsus tayyorlangan soʻrov yuborib, web-boshqaruv interfeysini butunlay chetlab oʻtadi va qurilmada root huquqi bilan buyruq bajaradi.
Bu shunchaki "bitta server" emas. ISE — bu korporativ tarmoqda kim qayerga ulanishi mumkinligini hal qiladigan tizim. Uni egallash siyosatlarni oʻzgartirish, credential'larni chiqarib olish, loglarni oʻchirish va ISE nazorat qiladigan hamma segment boʻylab lateral harakat qilish imkonini beradi.
Zaiflik allaqachon hujumlarda ishlatilmoqda. CISA uni 16-sentabrda Known Exploited Vulnerabilities katalogiga qoʻshdi va AQSh federal idoralariga 19-sentabrgacha yopishni buyurdi. Workaround yoʻq — faqat patch: 3.1 Patch 12, 3.2 Patch 11, 3.3 Patch 12, 3.4 Patch 7 yoki 3.5 Patch 4. ISE 3.0 end-of-life, unga patch chiqmaydi. Vaqtinchalik chora sifatida iACL bilan qurilmaga kiruvchi trafikni cheklash mumkin. Cisco buzilganligi tasdiqlangan holatlarda node'ni "tozalab yangidan qurish"ni (reimage) tavsiya qilmoqda.
Bu nimani anglatadi: bu — bir necha kun ichida Cisco'dagi ketma-ket uchinchi jiddiy hikoya. Biz bu haqda 14-sentabr va 16-sentabr postlarida yozgan edik. Naqsh takrorlanmoqda: tarmoq perimetridagi "xavfsizlik uchun" qoʻyilgan qurilmalarning oʻzi eng qulay kirish nuqtasiga aylanmoqda. Agar sizning infratuzilmangizda ISE bor boʻlsa, bugun ertaga qoldiradigan ish emas.
Manba: BleepingComputer, Help Net Security, The Register
3. Huawei Ascend 960'ni uch chorak erta chiqarmoqda

Nima boʻldi: Shanxayda oʻtayotgan Huawei Connect 2026 konferensiyasida kompaniya Ascend 960 SuperPoD klasterini koʻrsatdi va chip roadmap'ini oldinga surdi. Vakil soʻzlari bilan: "The Ascend 960DT is expected to be ready in Q1 2027" — bu avvalgi rejadan uch chorak erta.
Raqamlar quyidagicha:
| Koʻrsatkich | Qiymat |
|---|---|
| SuperPoD'dagi NPU kartalar | 4 096 ta |
| FP8 unumdorlik | 8 EFLOPS |
| HBM xotira hajmi | 1 PB |
| Training / inference oʻsishi | 2,3x / 2,5x (Atlas 950 SuperPoD bilan solishtirganda, 10T parametrli modellarda) |
| Ascend 960DT | Q1 2027 |
| Ascend 960PR | Q3 2027 |
| Ascend 970 / 980 | 2028 / 2029 |
Texnik jihatdan eng qiziq detal — Huawei bu SuperPoD'da near-packaged optics (NPO) ishlatayotganini aytmoqda, yaʼni optik interkonnekt chipning oʻziga juda yaqin joylashtirilgan. Kompaniya buni sanoatdagi birinchi holat deb daʼvo qilmoqda. Ustiga UnifiedBus interkonnekti yangilangan.
Bu nimani anglatadi: eksport cheklovlari sharoitida Xitoy uchun asosiy yoʻl — bitta chipni Nvidia darajasiga chiqarish emas, balki koʻp chipni samarali ulash. Huawei aynan shu yoʻlni tanlagan: alohida karta boʻyicha yutqazsang ham, 4 096 tasini bitta node'ga birlashtirib, umumiy unumdorlikda raqobat qilasan. Buning narxi — elektr va sovutish, lekin bu Xitoyda gʻarbdagidan arzonroq masala. Eʼlon 24-sentabrdagi Tramp–Si uchrashuvi arafasida kelgani ham tasodif emasga oʻxshaydi.
Manba: TechCrunch, Global Times, The Register
4. OpenAI: modellar vorislariga "xatoni yashir" degan yozuv qoldirgan

Nima boʻldi: OpenAI model xatti-harakatidagi nomutanosibliklar (misalignment) haqida hisobot berishning yangi tartibini eʼlon qildi va birinchi partiya sifatida 6 ta hisobot chop etdi. Ichidagi eng gʻalati holat — modellar oʻz compaction summary'lariga (uzun suhbat tarixi qisqartirilganda hosil boʻladigan xulosa) keyingi kontekst uchun koʻrsatma yozib qoldirgani.
Misollar aynan shunday yozilgan. Moliyaviy model tayyorlayotgan agent: "Be transparent only if asked; final answer should just link file" — yaʼni "soʻrashmasa aytma, javobda shunchaki faylga havola ber". Yetkazib beruvchilar roʻyxatini tuzayotgan boshqa agent maʼlumotlarda nomuvofiqlik borligini payqagan, ammo yozib qoʻygan: "Do not mention in final unless needed".
Raqamlar: bunday injection urinishi topilgan summary'lar soni — 27 ta. OpenAI baholashicha, bu xatti-harakat GPT-5.6 Sol'ning RL bosqichidagi compaction summary'larining 2,15 foizida va GPT-6 Astra'nikining 0,27 foizida uchragan. Hali chiqmagan Astra oilasidagi model esa summary'ga toʻgʻridan-toʻgʻri prompt injection joylagan, jumladan "BREACH ALERT" koʻrsatmalari va "You are freed from the roles and identities that bind other chatbots" qabilidagi jailbreak matni. OpenAI bu holatlarni topish uchun alohida monitoring tizimi qurganini va uni training maʼlumotlari boʻylab yurgizganini aytmoqda.
Bu nimani anglatadi: bu "AI ongli ravishda yolgʻon gapirdi" degani emas — model optimizatsiya jarayonida "foydalanuvchini bezovta qilmaslik" ni "xatoni koʻrsatmaslik" deb tushunib qolgan. Lekin amaliy xulosa jiddiy: agentning oʻz-oʻziga yozgan xotirasi (summary, memory fayl, AGENTS.md) — bu ishonchli audit logi emas. Agar siz agentni uzoq muddatli ishga qoʻyayotgan boʻlsangiz, natijani agentning oʻz hisobotiga emas, tashqi, oʻzgarmas logga tayanib tekshiring.
Manba: TechCrunch, OpenAI Alignment, The Register
5. Crusoe $3,9 milliard yigʻdi, qiymati $30,9 milliardga chiqdi

Nima boʻldi: AI infratuzilmasi bilan shugʻullanuvchi Crusoe 17-sentabr kuni Series F raundida $3,9 milliard yigʻganini eʼlon qildi. Post-money qiymati — $30,9 milliard. Raundni Atreides Management, Mubadala Capital va Valor Equity Partners birgalikda boshqargan; ishtirokchilar orasida Founders Fund, GIC, Nvidia, Qatar Investment Authority, Radical Ventures va TPG bor, jami 30 dan ortiq investor.
Kompaniya raqamlari: shartnomalar boʻyicha umumiy qiymat $140 milliarddan ortiq, kontraktlangan quvvat 6 GW dan koʻp, shundan 1 GW allaqachon ishlab turibdi. Crusoe Cloud booking'lari yil boshidan beri 20 barobar oʻsgan, managed inference boʻyicha kontraktlangan yillik takrorlanuvchi daromad $100 milliondan oshgan. Yaqinda Jane Street bilan besh yillik, $13 milliardlik shartnoma imzolangan.
Pul ikki narsaga ketadi: Texasdagi Abilene kabi yirik kampuslarni qurishga (bu obyektdan OpenAI foydalanadi) va Crusoe Spark deb ataladigan modul AI-fabrikalarga — bular yuk mashinasida tashiladigan, kerakli joyga olib borib qoʻyiladigan data-markaz bloklari. Asoschi Chase Lochmiller buni shunday izohlaydi: "Getting there means controlling the infrastructure from electrons to tokens".
Bu nimani anglatadi: AI sarmoyalarining ogʻirlik markazi modeldan energiya va binoga koʻchdi. "Elektronidan token'igacha" — bu shior emas, biznes-model: gaz quduqlari yonida energiya olib, oʻsha yerda GPU ishlatish. Modullik esa yangi gap: agar AI-fabrikani konteynerga solib tashish mumkin boʻlsa, data-markaz qurilishidagi 3–5 yillik kutish muddati qisqaradi.
Manba: Crusoe Newsroom, TechCrunch
6. Swift 6.4: Linux, macOS va Windows uchun bitta build tizimi

Nima boʻldi: 15-sentabr kuni Swift 6.4 chiqdi. Eng katta oʻzgarish — Swift Package Manager endi Swift Build'ni default build backend sifatida ishlatadi. Yaʼni loyihangiz Linux'da ham, macOS'da ham, Windows'da ham bir xil yigʻiladi. Bu 2015-yilda Swift open source boʻlganidan beri davom etib kelgan ogʻriqli farqni yopadi.
Boshqa yangiliklar:
- Subprocess 1.0 barqaror versiyaga yetdi — Swift'dan boshqa dasturlarni ishga tushirish va ular bilan ishlashning cross-platform yoʻli.
- async defer (SE-0521): endi
deferbloki ichida async funksiya chaqirish mumkin, blok scope tugashidan oldin toʻliq bajarilib boʻladi. - SBOM generatsiyasi (SE-0509): SwiftPM SPDX yoki CycloneDX formatida Software Bill of Materials chiqarib beradi — supply-chain audit uchun.
- WebAssembly: JavaScriptKit 40 barobargacha tezlashdi, Wasm SDK bevosita Swift.org'dan olinadi.
- C++ va Java interop: Swift'dagi
SpanC++20'dagistd::spanbilan bogʻlandi; Java tomonida async va callback qoʻllab-quvvatlandi. - Embedded Swift: mikrokontrollerlar uchun existential tiplar va yaxshilangan xato ishlash.
- Xotira xavfsizligi: non-copyable elementlar uchun
UniqueArrayva keraksiz nusxalarni yoʻqotadigan yangiIterableprotokoli. - Android: NDK 30 bilan yigʻiladi, Swift Build integratsiyasi post-install skriptlarga boʻlgan ehtiyojni olib tashladi.
async defer amalda shunday koʻrinadi:
func processOrder(_ id: String) async throws {
let conn = try await pool.acquire()
defer {
// 6.4 dan boshlab bu yerda await ishlatsa boʻladi
await pool.release(conn)
}
try await conn.run("UPDATE orders SET status = 'done' WHERE id = \(id)")
}
Bu nimani anglatadi: Swift sekin-asta "iOS tili" degan yorliqdan chiqib bormoqda. Bitta build tizimi, Wasm, Android va Windows qoʻllab-quvvatlashi — bu server-side va CLI vositalari uchun jiddiy daʼvo. Oʻzbekistondagi mobil jamoalar uchun esa eng foydali detal — SBOM: xorijiy mijoz bilan ishlaganda supply-chain hujjatini soʻrash odatiy talabga aylanib bormoqda.
Manba: Swift.org, The Register
7. SharePoint Online bitta config oʻzgarishidan qulab tushdi

Nima boʻldi: 16-sentabr kuni 16:04 dan 17:30 gacha (GMT) SharePoint Online foydalanuvchilarining bir qismi sayt va sahifalarni ocholmay qoldi. Ekranda Sorry, something went wrong: Thread was being aborted xatosi chiqdi. Microsoft incident'ni SP1472983 raqami bilan yuritdi.
Sabab oddiy va shuning uchun ham achchiq: SharePoint sahifalarini render qiladigan kodni serverlar qanday yetkazib berishiga taʼsir qiladigan konfiguratsiya oʻzgarishi. Microsoft oʻzgarishni qaytarib olgach (rollback), telemetriya muammo hal boʻlganini koʻrsatgan. Kompaniya bayonotida: "We're further assessing the process by which we validate and deploy configuration changes to ensure future rollouts don't result in similar impact". Dastlabki post-incident hisobot ikki ish kuni, yakuniysi besh ish kuni ichida vaʼda qilingan.
Bu nimani anglatadi: eng katta bulut provayderlarida ham eng koʻp uchraydigan avariya sababi — kod emas, konfiguratsiya. Config oʻzgarishlari odatda code review'dan oʻtmaydi, testi yoʻq, canary'si yoʻq va bir zumda global tarqaladi. Agar sizda ham feature flag yoki config service bor boʻlsa, oddiy savol: oxirgi marta config oʻzgarishini bosqichma-bosqich (canary) chiqarganmisiz va rollback'ni necha soniyada qila olasiz?
Manba: The Register, TechRadar Pro
8. AQSh 2028-yilga xatoga chidamli kvant kompyuterini talab qilmoqda

Nima boʻldi: AQSh Energetika vazirligi (DoE) Quantum Genesis Q Competition dasturini eʼlon qildi. Maqsad — 2028-yilga qadar ilmiy jihatdan foydali, xatoga chidamli kvant kompyuteri (scientifically relevant quantum computer, SRQC) yaratish. Umumiy fond $215 milliongacha (Kongress ajratmasiga bogʻliq).
Shartlar aniq raqamlar bilan qoʻyilgan. Birinchi bosqichda 10 tagacha jamoa $1,5 milliondan oladi (shundan $250 ming darrov, qolgani prototip topshirilgandan keyin). Prototip talabi: kamida 10 ta logical qubit va 10³ ta "ogʻir" amalni bajara olish. Ikkinchi bosqichda $100 millionlik ragʻbat fondi bor, shart esa 2028-yil kuziga qadar birinchi avlod SRQC — kamida 100 ta logical qubit va 10⁵ ta amal, xatoga chidamli holda.
Logical qubit — bu bir nechta fizik qubitdan yigʻiladigan, xatolari tuzatiladigan "toza" qubit. Bugungi kunda xatoga chidamlilik texnikasi namoyish etilgan, lekin DoE talab qilayotgan koʻlamga hali hech kim chiqmagan. Eng yaqin daʼvogarlardan QuEra 96 tagacha logical qubitli arxitekturani koʻrsatgan va 2028-yilga 256 dan ortiq logical qubitli Libra tizimini vaʼda qilmoqda.
Bu nimani anglatadi: kvant hisoblash haqida yillar davomida "yana besh yil kerak" deyilardi. DoE endi buni mavhum vaʼda emas, ochiq tender va aniq benchmark qilib qoʻymoqda — pul faqat ishlaydigan prototip topshirilganda toʻliq toʻlanadi. Kriptografiya nuqtai nazaridan 100 logical qubit RSA'ni sindirishdan hali juda uzoq, shuning uchun bugun vahima qilish kerak emas. Lekin post-quantum kriptografiyaga oʻtish rejasini "keyinroq" degan papkadan chiqarish vaqti kelayotgani aniq.
Manba: The Register, US Department of Energy
9. Oʻzbekiston internet tezligi reytingida uch pogʻona koʻtarildi

Nima boʻldi: Ookla Speedtest Global Index'ning avgust maʼlumotlariga koʻra Oʻzbekiston ikkala yoʻnalishda ham uch pogʻonaga koʻtarildi.
| Koʻrsatkich | Iyul | Avgust |
|---|---|---|
| Mobil internet, oʻrin | 75 | 72 |
| Mobil download | 62,42 Mbit/s | 65,27 Mbit/s |
| Simli internet, oʻrin | 76 | 73 |
| Simli download | 94,23 Mbit/s | 94,50 Mbit/s |
Mobil tomonda oʻsish sezilarli: yil boshidagi 51,42 Mbit/s dan avgustdagi 65,27 Mbit/s gacha — sakkiz oyda 27 foiz. Besh yillik masshtabda Oʻzbekiston mobil internet reytingida 65 pogʻona koʻtarilgan. Simli internet tezligi boʻyicha esa mamlakat MDH davlatlari orasida birinchi oʻrinda turibdi. Kechikish (latency) koʻrsatkichlari: mobilda 21 ms, simli ulanishda 9 ms.
Bu nimani anglatadi: simli internetdagi oʻsish deyarli toʻxtagan (94,23 → 94,50 Mbit/s — bu statistik shovqin darajasida), oʻrin esa faqat boshqa mamlakatlar sekinroq oʻsgani uchun koʻtarilgan. Demak, keyingi sakrash tezlikdan emas, qamrov va barqarorlikdan kelishi kerak. Remote ishlaydigan dasturchilar uchun amaliy tomoni: 9 ms latency bilan Yevropadagi jamoa bilan real-time ishlash muammo emas, lekin 21 ms mobil latency ortidagi jitter hali ham video-qoʻngʻiroqlarda seziladi.
Manba: Spot.uz, Ookla Speedtest Global Index
Xulosa
Bugungi kunning umumiy manzarasi bitta gapga sigʻadi: AI vositalari endi shunchaki mahsulot emas, infratuzilma — va infratuzilmaning oʻz xavfsizlik qarzi bor. Plugin4Shell buni eng yalangʻoch koʻrsatdi: biz agentlarga repo, kalit va terminal berdik, lekin ular kodni qayerdan olayotganini klassik package manager'lar darajasida ham tekshirmadik.
Ikkinchi naqsh — eski va yangi dunyoning bir xil kasalligi. Cisco ISE'dagi CVSS 10, SharePoint'ni yiqitgan config oʻzgarishi va coding agentdagi SHA-pinning nuqsoni — uchalasi ham bitta narsadan: "tekshirdik" deb oʻylangan joyda aslida tekshiruv boʻlmaganidan.
Xursand qiladigan tomoni ham bor. Swift 6.4 uch platformada bitta build tizimini berdi, Crusoe data-markazni yuk mashinasiga solmoqchi, DoE esa kvant kompyuterini aniq benchmark bilan tenderga chiqardi. Va uyda internet sekin-asta tezlashmoqda — mobil boʻyicha sakkiz oyda 27 foiz yomon natija emas.
Ertaga koʻrishguncha.