EU ijtimoiy tarmoqni cheklaydi, Check Point'da CVSS 9.8 va yana 5 yangilik
Bugun kun asosan reglament va xavfsizlik atrofida aylandi: Yevropa Ittifoqi bolalarni ijtimoiy tarmoqlardan "yopib qo'yish"ga tayyorlanmoqda, Check Point'ning VPN mahsulotlarida esa deyarli maksimal darajadagi zaiflik topildi. Bulardan tashqari, Anthropic o'z mahsulotlarini birlashtirdi, Meta esa "josuslik ko'zoynagi" tanqididan keyin yangi qadam qo'ydi. Va albatta, O'zbekistondan ham bitta amaliy yangilik bor.
Bugun postda:
- EU 13 yoshgacha bolalarga ijtimoiy tarmoqni butunlay taqiqlamoqchi
- Check Point VPN'da CVSS 9.8 ball zaiflik — ekspluatatsiya kutilmoqda
- HBO Max'ning Reddit akkaunti buzib, zararli reklama tarqatildi
- Anthropic Claude chat va Cowork'ni bitta interfeysga birlashtirdi
- Meta kamerasiz AR ko'zoynak tayyorlamoqda
- GitHub Copilot CLI'ga Vim rejimi qo'shildi
- O'zbekiston: bank kartangiz nega bloklanganini endi tezroq bilasiz
1. EU: 13 yoshgacha ijtimoiy tarmoq taqiqlanadi, 15 yoshgacha cheklanadi

Nima bo'ldi: Yevropa Komissiyasi prezidenti Ursula fon der Layen 16-sentabr kuni "EU Kids Act" deb nomlangan qonun loyihasini taqdim etdi. Taklifga ko'ra, 13 yoshgacha bolalarga ijtimoiy tarmoqlarda shaxsiy akkaunt ochish butunlay taqiqlanadi ("no personal account under the age of 15" — 15 yoshgacha shaxsiy akkaunt yo'q, deydi fon der Layen). 13–15 yosh oralig'ida ota-ona ruxsati bilan, kunlik vaqt chegarasi qo'yilgan "mini-akkaunt"lar ochish mumkin bo'ladi. Qonun ijtimoiy tarmoq, video-striming va AI chatbotlarga ham tegishli, cheksiz scroll kabi "qaramlik hosil qiluvchi" dizayn elementlari taqiqlanadi. Qoidabuzarlik uchun kompaniyalarga yillik daromadning 6 foizigacha jarima solinishi mumkin. Muhim nuqta: isbotlash majburiyati endi platformalarga yuklanadi — ular bolalar uchun xavfsiz ekanini o'zlari isbotlashi kerak bo'ladi.
Bu nimani anglatadi: Bu Avstraliyaning 2025-yildagi shunga o'xshash qonunidan keyingi eng katta harakat va, agar qabul qilinsa, Meta, TikTok, YouTube kabi kompaniyalarning Yevropadagi butun biznes modeliga ta'sir qiladi. Loyiha hali Yevropa davlatlari va parlament o'rtasida muhokama qilinishi kerak, bu esa oylab davom etishi mumkin. O'zbekiston uchun bevosita ta'siri yo'q, lekin bu — dunyo bo'ylab "bolalar va ijtimoiy tarmoq" mavzusidagi kattaroq trendning bir qismi, ehtimol bizda ham shunga o'xshash muhokamalar boshlanadi.
Manba: CNN, TechXplore
2. Check Point VPN'da CVSS 9.8 ball zaiflik: ekspluatatsiya kutilmoqda

Nima bo'ldi: Check Point'ning Security Gateway, Security Management Server va Spark Firewall mahsulotlarida ikkita og'ir zaiflik — CVE-2026-85102 va CVE-2026-85103 — topildi, ikkalasi ham CVSS shkalasida 9.8 ball bilan baholangan. Birinchisi VPN muzokarasi paytida sertifikat ma'lumotlarini noto'g'ri tekshirish, ikkinchisi esa sertifikatni ASN.1 formatida dekodlashda heap overflow. Ikkalasi ham autentifikatsiyasiz masofadan kod bajarish (RCE) imkonini beradi — ya'ni hujumchi login-parolsiz to'g'ridan-to'g'ri tizimga kirishi mumkin. Niderlandiya milliy kiberxavfsizlik markazi (NCSC) "ekspluatatsiya urinishlari tez orada boshlanishi kutilmoqda" deb ogohlantirdi, garchi hozircha ochiq exploit kodi topilmagan bo'lsa-da. R81.20, R82, R82.10 va undan eski versiyalar zaif, faqat R82.20 xavfsiz. Check Point LivePatch va Jumbo Hotfix orqali tuzatishlarni chiqargan.
Bu nimani anglatadi: Check Point VPN'lari ko'plab kompaniyalarning tashqi tarmoqqa kirish nuqtasi hisoblanadi, shuning uchun bu turdagi zaiflik ayniqsa xavfli — bitta yamalanmagan gateway orqali butun korporativ tarmoqqa kirish mumkin. O'zbekistonda ham Check Point mahsulotlaridan foydalanadigan tashkilotlar bor; agar sizning kompaniyangiz IT bo'limi shu mahsulotdan foydalansa, bugunoq yangilanishni tekshirish kerak. Yangilash imkoni bo'lmasa, hech bo'lmasa VPN kirishini faqat ishonchli IP manzillar bilan cheklash tavsiya etiladi.
Manba: BleepingComputer, The Hacker News
3. HBO Max'ning Reddit akkaunti buzib, zararli reklama tarqatildi

Nima bo'ldi: Hakerlar HBO Max'ning tasdiqlangan (verified) Reddit akkauntini buzib, taxminan 48 soat ichida 108 ta zararli reklama joylashtirgan. Bu "ClickFix" deb ataladigan usul: foydalanuvchiga xatoni "tuzatish", CAPTCHA'ni "tasdiqlash" yoki dastur o'rnatish bahonasida Windows Run, PowerShell yoki macOS Terminal'ga buyruq nusxalab qo'yish taklif qilinadi — foydalanuvchi buyruqni o'zi bajaradi va shu tariqa antivirusni chetlab o'tadi. Kampaniya "PasteSwitch" nomi bilan kuzatilmoqda, u soxta HBO Max ilovalari, soxta AI vositalar va soxta kripto-hamyonlar orqali Windows'da Amatera, macOS'da esa MacSync va AMOS deb nomlangan "infostealer" zararli dasturlarini tarqatgan — bular brauzer parollari, Telegram ma'lumotlari va kripto-hamyon fraza'larini o'g'irlaydi.
Bu nimani anglatadi: Bu hodisa "tasdiqlangan akkaunt = ishonchli havola" degan taxminning qanchalik xavfli ekanini yana bir bor ko'rsatdi. Eng muhim qoida — hech qachon veb-sayt yoki reklama "xatoni tuzatish" uchun taklif qilgan buyruqni terminalga nusxalamang, qanchalik ishonchli ko'rinmasin. Agar allaqachon shunday qilgan bo'lsangiz, kompyuteringizni antivirus bilan tekshiring va barcha muhim parollarni (ayniqsa brauzerda saqlangan va kripto-hamyon) almashtiring.
Manba: BleepingComputer, The Register
4. Anthropic Claude va Cowork'ni birlashtirdi, Docs va Slides qo'shdi

Nima bo'ldi: Anthropic Claude chat va Cowork ilovalarini bitta interfeysga birlashtirmoqda — endi foydalanuvchi qaysi tabda ishlashni o'ylab o'tirmaydi, Claude so'rovni o'zi tegishli rejimga yo'naltiradi. Yangilanish bilan birga Claude Docs (hujjatlar ustida hamkorlikda ishlash) va Claude Slides (PDF/PowerPoint eksporti bilan taqdimot yaratish) funksiyalari ham chatning o'ziga qo'shildi, ular avval alohida Artifacts sifatida mavjud edi. Cowork foydalanuvchilarining oldingi vazifalari, loyihalari, connector va fayllari yangi interfeysga avtomatik ko'chiriladi. Yangilanish keyingi haftalarda Pro va Max tariflariga chiqadi, keyinroq bepul va jamoaviy tariflarga ham keladi.
Bu nimani anglatadi: Bu AI vositalarining "bitta oyna — hamma narsa" yo'nalishidagi navbatdagi qadami: endi alohida chat vositasi, alohida hujjat vositasi, alohida taqdimot vositasi qidirish shart emas. Dasturchilar va kontent bilan ishlaydigan mutaxassislar uchun bu — ish jarayonini bir joyga yig'ish imkoni, lekin bir vaqtning o'zida raqobatchilar (ChatGPT, Gemini) ham xuddi shu yo'nalishda harakatlanmoqda, ya'ni "hamma narsani qiladigan AI ish maydoni" formati yangi standartga aylanmoqda.
Manba: TechCrunch
5. Meta kamerasiz AR ko'zoynak tayyorlamoqda

Nima bo'ldi: Meta atrofdagilarni yashirincha suratga olish imkoniyati borligi uchun "perv glasses" (josuslik ko'zoynagi) deb tanqid qilingandan so'ng, kamerasiz aqlli ko'zoynak versiyasini tayyorlamoqda — kodlashtirilgan nomi Luna. Yangi qurilmada olti mikrofon o'rnatiladi, u Meta AI va Muse yordamchisi bilan faqat ovoz orqali muloqot qilish uchun mo'ljallangan, yon tomonda esa faollashtirish tugmasi bo'ladi. Bu — Meta'ning mavjud Ray-Ban Meta va Ray-Ban Display liniyasidan farqli, "faqat ovoz" formatidagi yangi mahsulot yo'nalishi.
Bu nimani anglatadi: Aqlli ko'zoynaklar bozori tez o'sayotgan bo'lsa-da, kamera borligi doim maxfiylik bilan bog'liq savollarni keltirib chiqargan — kimdir sizni suratga olayotganini bilmasligingiz mumkin. Kamerasiz versiya bu muammoni hal qiladi, lekin ko'zoynakning asosiy "afzalligi" — atrofni ko'rish va tanib olish qobiliyatidan mahrum qiladi. Meta'ning Reality Labs bo'limi hali ham katta zarar ko'rmoqda, shuning uchun bu qadam ko'proq imij va reglament bosimiga javob sifatida qaralmoqda.
Manba: TechCrunch
6. GitHub Copilot CLI'ga Vim rejimi qo'shildi

Nima bo'ldi: GitHub Copilot CLI endi hammaga ochiq Vim rejimini oldi — /vim buyrug'i yoki editorMode: vim sozlamasi orqali yoqiladi va composer ichida Normal/Insert/Visual kabi modal tahrirlashni, standart Vim tugmalarini (h, j, k, l, w, d, y va h.k.) qo'llab-quvvatlaydi. Shu bilan bir qatorda Copilot'ning "budjet oshirish so'rovi" funksiyasi ham hammaga ochiq bo'ldi: xodim o'ziga ajratilgan AI kreditidan chiqib ketganda, admin panelidan chiqmasdan turib qo'shimcha budjet so'rashi mumkin, so'rov to'ловчи akkauntga avtomatik yo'naladi.
Bu nimani anglatadi: Vim uslubidagi tahrirlash — kichik, lekin ko'plab tajribali dasturchilar uchun kunlik ishni sezilarli qulaylashtiradigan funksiya, chunki sichqonchasiz, klaviatura orqali tez harakatlanish imkoniyati beradi. Budjet so'rovi funksiyasi esa kattaroq jamoalarda AI vositalaridan foydalanishni boshqarishni osonlashtiradi — bu GitHub Copilot'ning endi shunchaki "yordamchi" emas, balki jamoaviy byudjet va boshqaruv talab qiladigan to'liq korporativ vosita sifatida rivojlanayotganini ko'rsatadi.
Manba: GitHub Changelog
7. O'zbekiston: InfoCards tizimi bank kartasi bloklanish sababini ko'rsatadi

Nima bo'ldi: O'zbekiston Markaziy banki tijorat banklari, to'lov tashkilotlari va to'lov tizimi operatorlari bilan birgalikda InfoCards tizimini joriy etdi. Endi bank kartangiz bloklansa, buning sababini bilish uchun Markaziy bankka alohida murojaat qilish shart emas — xizmat ko'rsatuvchi bankingizga murojaat qilsangiz kifoya, bank InfoCards orqali qaysi organ, qachon va nima sababdan kartani bloklaganini aniqlab, sizga tushuntiradi. Kartalar odatda yo'qolgan/o'g'irlangan holatda, shubhali tranzaksiyalarda yoki terrorizmni moliyalashtirish bo'yicha shubhali shaxslar ro'yxatiga tushib qolganda bloklanadi.
Bu nimani anglatadi: Amalda bu — millionlab bank karta egalari uchun kichik, lekin sezilarli qulaylik: avval kartangiz bloklanganda qayerga murojaat qilishni bilmay, navbatlarda vaqt yo'qotish kerak bo'lgan bo'lsa, endi jarayon bir bosqichga tushadi. Bu, shuningdek, O'zbekiston moliya tizimida turli davlat organlari va banklar o'rtasidagi raqamli ma'lumot almashinuvi rivojlanayotganining yana bir belgisi — xuddi shunday integratsiyalar boshqa soha (soliq, bojxona) misolida ham kutilishi mumkin.
Xulosa
Bugungi kun shuni ko'rsatdiki, IT dunyosida texnologiya va reglament bir-biridan ajralmas holga kelmoqda — EU bolalarni himoya qilish uchun butun ijtimoiy tarmoq bozorini qayta qurishga tayyor, Meta esa reglament va jamoatchilik bosimidan keyin mahsulotini o'zgartirmoqda. Xavfsizlik jabhasida esa vaziyat, afsuski, doim bir xil: yamalanmagan VPN va ishonilgan akkauntlar hujumchilar uchun eng qulay eshik bo'lib qolmoqda. O'zbekistonlik o'quvchi uchun eng amaliy yangilik — InfoCards, kichik, lekin kundalik hayotga tegishli o'zgarish. Ertaga yana yangi yangiliklar bilan qaytamiz.