Cisco'da CVSS 10 ball zaiflik, Musk $3 mlrd yig'di va yana 5 ta IT yangiligi

Bugun IT dunyosida yetti xil yo'nalishdan yangilik yig'ib oldik: Cisco, Citrix va Fortinet'dagi CVSS 10 ballik zaifliklardan ransomware guruhlari allaqachon foydalanmoqda, Elon Maskning Boring Company'si va AI-kodlash starapi Cognition bir haftada $5 milliarddan ortiq sarmoya yig'di, Sony Music va Warner Chappell Anthropic'ni sudga berishda davom etmoqda. Eng "og'ir" yangilik — xavfsizlik bo'limida, chunki u millionlab kompaniyaning serverlariga bevosita aloqador.

Bugun postda:

1. Cisco, Citrix va Fortinet'da CVSS 10 ball zaiflik: ransomware allaqachon ishlatmoqda

Cisco, Citrix va Fortinet logotiplari, orqasida xakerning soyasi ko'rinib turibdi. Rasm: The Hacker News

Nima bo'ldi: CISA (AQSh Kiberxavfsizlik agentligi) so'nggi kunlarda uchta jiddiy zaiflikni "faol foydalanilmoqda" ro'yxatiga qo'shdi. Eng xavflisi — Cisco Secure Firewall Management Center'dagi CVE-2026-20079, CVSS bo'yicha maksimal 10.0 ball oldi: autentifikatsiyasiz masofadan turib root huquqi olish mumkin. Cisco avgust oyida buzilgan tizimlarda uchta alohida hujum to'lqinini aniqladi — xakerlar web shell va zararli dasturlar joylashtirgan. Ikkinchi zaiflik — Citrix NetScaler ADC/Gateway'dagi CVE-2026-19490 (CVSS 9.3): honeypot tizimlariga sentyabr boshidan buyon 56 marta hujum qilingan, faqat bir kunda (8-sentyabr) 36 ta urinish qayd etilgan. Uchinchisi, Fortinet FortiOS'dagi CVE-2025-25249 (CVSS 7.3), rus tilida so'zlashuvchi guruh tomonidan 3000 dan ortiq IP-manzilga qarshi ishlatilib, 178 ta qurilmani "PivotC2" degan maxsus zararli dastur bilan zararlagan. Qilin (Agenda) ransomware guruhi ham shu zaifliklardan foydalanayotgani aniqlandi. Federal idoralar uchun tuzatish muddati 12-sentyabrda tugagan bo'lsa-da, ko'plab kompaniya hali ham xavf ostida.

Bu nimani anglatadi: Agar kompaniyangizda Cisco Secure Firewall, Citrix NetScaler yoki Fortinet FortiOS ishlatilsa — bu birinchi navbatda tizim administratorlariga signal: yamoqlarni albatta o'rnating, chunki bu "nazariy" zaiflik emas, real hujumlar allaqachon boshlangan. O'zbekistondagi ko'plab bank va davlat tizimlari xuddi shu ishlab chiqaruvchilarning uskunalaridan foydalanadi, shuning uchun bu yangilik faqat AQSh muammosi emas.

Manba: The Hacker News

2. Boring Company $3 mlrd, Cognition $2 mlrd yig'di — startaplar uchun rekord hafta

The Boring Company logotipi. Rasm: The Boring Company Cognition —

Nima bo'ldi: Bu hafta venchur bozorida to'rtta kompaniya $1 milliarddan ortiq mablag' jalb qildi, ikkitasi esa alohida e'tiborga loyiq. Elon Maskning tunnel qazish kompaniyasi The Boring Company BAA yetakchiligidagi raundda $3 milliard Series D olib, qiymati $23 milliardga yetdi (jami jalb qilingan mablag' — deyarli $3,9 mlrd). Pulning katta qismi Boring'ning BAA bilan hamkorlikda 150 km dan ortiq tunnel qurishga, shuningdek Las-Vegasdagi Vegas Loop tarmog'ini kengaytirishga yo'naltiriladi — bu loyiha orqali 4 milliondan ortiq yo'lovchi tashilgan. Ikkinchi yirik raund — avtonom dasturchi-agent Devin'ni yaratgan Cognition kompaniyasi Accel, a16z va Founders Fund yetakchiligida $2 milliard Series E yig'di, qiymati esa $48 milliardga chiqdi.

Bu nimani anglatadi: Bu ikki raund AI va infratuzilma sohalariga sarmoyaning hali ham "sovimaganini" ko'rsatadi — hatto tunnel qazish kabi an'anaviy sohada ham AI-davri qiymatlari (multi-billion dollar) paydo bo'lmoqda. Cognition uchun $48 mlrd — bu "dasturchi AI agent" yo'nalishining hali ham eng qizg'in poyga ekanini tasdiqlaydi: Devin kabi agentlar oddiy kod yozishdan tashqari, butun loyihalarni mustaqil boshqarishga da'vo qilmoqda.

Manba: Crunchbase News, Yahoo Finance

3. Sony Music va Warner Chappell Anthropic'ga qarshi sudga murojaat qildi

Anthropic bosh direktori Dario Amodei intervyu chog'ida. Rasm: getty/orqali press-material

Nima bo'ldi: Sony Music Publishing va Warner Chappell Music 28-avgust kuni Kaliforniya shimoliy okrugi federal sudiga Anthropic'ga qarshi da'vo bilan murojaat qilishdi. Ular Claude modelini o'qitish uchun "minglab-minglab" mualliflik huquqi bilan himoyalangan qo'shiqlar — jumladan "Eye of the Tiger", "All I Want for Christmas Is You" kabi mashhur kompozitsiyalarni Library Genesis kabi "piratlik" manbalaridan va Musixmatch, LyricFind kabi litsenziyalangan lirika saytlaridan noqonuniy yig'ib olganini da'vo qilmoqda. Da'vogarlar har bir buzilgan asar uchun $150 000 gacha, mualliflik huquqi belgilarini olib tashlagani uchun esa qo'shimcha $25 000 talab qilmoqda — bu, nazariy jihatdan, jami hisobni milliardlab dollarga chiqarishi mumkin. Da'voda Anthropic bilan bir qatorda kompaniya asoschilari Dario Amodei va Benjamin Mann ham shaxsan javobgar sifatida ko'rsatilgan. Anthropic vakili: "Biz nashriyotchilarning da'volariga qo'shilmaymiz va sudda o'zimizni faol himoya qilamiz", — deb bildirdi, kompaniya avvalgi Bartz v. Anthropic ishi bo'yicha mualliflar bilan $1,5 mlrd'lik kelishuvga murojaat qilib.

Bu nimani anglatadi: Bu — AI kompaniyalarga qarshi mualliflik huquqi bo'yicha sud jarayonlarining navbatdagi, ammo eng yirik to'lqini. Musiqa industriyasi endi kitob mualliflaridan keyin AI'ga qarshi ikkinchi katta front ochmoqda. Natija qanday bo'lishidan qat'i nazar, bu barcha yirik AI kompaniyalari (OpenAI, Google, Meta) uchun signal: modellarni o'qitish uchun ma'lumot manbalarining "kelib chiqishi" endi shunchaki texnik masala emas, balki milliardlab dollarlik huquqiy xavf.

Manba: TechCrunch, Variety

4. Yevropa Ittifoqi texnologik suverenitet paketini kuchaytirmoqda, Trump esa qarshi choralar bilan tahdid qilmoqda

Yevropa Ittifoqi texnologik suverenitet paketi — YI bayrog'i yulduzlari. Rasm: akbardev.uz

Nima bo'ldi: Yevropa Komissiyasi AQSh texnologiyalariga bog'liqlikni kamaytirish maqsadida "Texnologik suverenitet paketi"ni ishga tushirmoqda. Unga uchta asosiy element kiradi: Cloud and AI Development Act (CADA) — davlat buyurtmalarini yevropalik bulut kompaniyalariga ajratadi; Chips Act 2.0 — mahalliy yarimo'tkazgich ishlab chiqarishni kuchaytiradi; va ochiq manbali strategiya — AI va bulut infratuzilmasida open source yechimlarni rag'batlantiradi. Bu qadam bejiz emas: Trump ma'muriyati 2025-yil boshidan buyon YI raqamli qonunchiligiga qarshi "keskin kampaniya" olib bormoqda — Meta va Apple'ga solingan jarimalarni "iqtisodiy tovlamachilik" deb atashdi, raqamli soliq joriy qilgan mamlakatlarga yuqori tariflar bilan tahdid qilishdi. Iyun oyida esa AQSh vaqtincha Yevropadagi foydalanuvchilar uchun Anthropic'ning Claude Mythos modeliga kirishni to'sib qo'ygan, garchi bu qaror bir necha haftadan so'ng bekor qilingan bo'lsa-da.

Bu nimani anglatadi: Bu voqealar zanjiri shuni ko'rsatadiki, AI va bulut xizmatlari endi nafaqat biznes, balki geosiyosiy qurolga aylanmoqda — bitta davlat boshqa davlat fuqarolarining AI xizmatlariga kirishini "milliy xavfsizlik" bahonasi bilan to'sib qo'yishi mumkin. O'zbekiston kabi mamlakatlar uchun xulosa aniq: faqat bitta xorijiy provayderga to'liq bog'liq bo'lish endi strategik xavf hisoblanadi, shuning uchun mahalliy va muqobil infratuzilmani rivojlantirish masalasi tobora dolzarblashmoqda.

Manba: TechRadar Pro, Open Markets Institute

5. Samsung Galaxy Z Fold8 shu qadar mashhur bo'ldiki — chip yetishmayapti

Samsung Galaxy Z Fold8 Ultra, Fold8 va Flip8 — uch model bir joyda. Rasm: Samsung Newsroom Xiaomi 18 Fold, qizil rangda. Rasm: Xiaomi

Nima bo'ldi: Galaxy Z Fold8 kutilganidan ko'ra ko'proq sotilib, bir qancha davlatda oldindan buyurtma rekordlarini yangiladi — hatto Galaxy Note 10'ning eski rekordini ham ortda qoldirdi. Muammo shundaki, ekranni boshqaruvchi DDI (display driver IC) chipi Samsung'ning System LSI bo'limi tomonidan ishlab chiqilib, Tayvandagi UMC zavodida 22nm texnologiyasida ishlab chiqariladi — bunday chipning standart ishlab chiqarish sikli taxminan 4 oyni tashkil qiladi va tezlashtirish imkoni deyarli yo'q. Shu sababli Samsung kelgusi avlod (2027-yilga mo'ljallangan) mahsulotlar uchun ajratilgan DDI zaxirasini hozirgi Fold8 ishlab chiqarishga yo'naltirishga majbur bo'ldi — bu esa olti oydan keyin chiqadigan Galaxy S27 seriyasi uchun ta'minot rejasini murakkablashtirishi mumkin. Shu orada, raqobatchi Xiaomi ham 7-sentyabrda o'zining "keng burmali" Xiaomi 18 Fold'ini — XRing O3 protsessori bilan — rasman taqdim etdi, uni Galaxy Z Fold8 dizayniga o'xshash deb baholashmoqda.

Bu nimani anglatadi: Bukiluvchi telefonlar endi "nishga" mahsulotdan ommaviy talabga aylanayotganini ko'rsatadi — Samsung buni to'g'ri baholay olmadi. O'zbekiston bozori uchun bu, birinchi navbatda, Galaxy S27'ning bahor faslida kechikishi yoki dastlabki partiyalarning tanqisligi ehtimolini anglatadi.

Manba: SamMobile, Android Authority, GSMArena

6. Bun 1.4: JavaScript runtime butunlay Rust'da qayta yozildi

Bun 1.4 relizi logotipi. Rasm: Bun

Nima bo'ldi: Node.js'ga muqobil sifatida mashhur bo'lgan Bun runtime'i 1.4 versiyasida jiddiy o'zgarish qildi: butun runtime Zig tilidan Rust'ga qayta yozildi. Yangilanish Node.js test to'plamidan 1500 dan ortiq yangi testni muvaffaqiyatli o'tkazadi — node:events, node:trace_events, node:sqlite modullari 100% mos keladi, node:http, node:fs, node:stream kabilar esa ~97% darajasida. Ishlash tezligi bo'yicha: bo'sh turgan holatdagi CPU sarfi 5 barobar, xotira sarfi esa 35% gacha kamaydi, Linux'da ishga tushish tezligi 50% oshdi. Shu bilan birga, Bun.Image, Bun.WebView, Bun.cron kabi yangi ichki API'lar, HTTP/2 va HTTP/3 qo'llab-quvvatlashi qo'shildi. Muhim ogohlantirish: yangilanishda bir qancha breaking change bor (masalan, fetch() uchun TLS tekshiruvi endi so'rov jo'natilishidan oldin ishga tushadi), shuning uchun avtomatik emas, qo'lda yangilash tavsiya etiladi.

Bu nimani anglatadi: Zig'dan Rust'ga o'tish — bu kichik texnik tafsilot emas, balki Bun jamoasining "performance" bilan bir qatorda "ishonchlilik"ni ham asosiy ustuvorlik deb belgilaganini anglatadi. Node.js, Deno va Bun o'rtasidagi raqobat dasturchilar uchun foyda: har biri navbatma-navbat tezlik va moslik bo'yicha bir-birini quvib o'tishga harakat qilmoqda.

Manba: Bun Blog, daily.dev

7. SpaceX Starship'ning 14-parvozi yaqinlashmoqda — birinchi marta Starlink'ni orbitaga chiqaradi

SpaceX Starship uchirilish paytida, olov va bug' bulutlari ostida. Rasm: SpaceX

Nima bo'ldi: SpaceX o'zining Starship raketasining 14-test parvozini Texasdagi Starbase maydonchasidan uchirishga tayyorlanmoqda. FAA e'lon qilgan asosiy oyna — 18-sentyabr, 12:15–14:14 UTC (mahalliy vaqt bilan ertalab), zaxira oynasi esa 19-sentyabrga belgilangan; ba'zi manbalarga ko'ra, ob-havo yoki texnik sabablarga ko'ra sana 22-sentyabrga siljishi ham mumkin. Bu parvoz Starship V3'ning uchinchi uchishi bo'lib, birinchi marta ~20 ta yangi, kattaroq Starlink V3 yo'ldoshini barqaror past Yer orbitasiga chiqarishga urinadi — oldingi parvozlarda Starship faqat sinov yukini olib chiqqan yoki suborbital траektoriyada uchgan edi.

Bu nimani anglatadi: Agar parvoz muvaffaqiyatli o'tsa, bu SpaceX uchun Starship'ni haqiqiy "ishchi" raketaga aylantirish yo'lidagi eng katta qadamlardan biri bo'ladi — kompaniya rejasiga ko'ra, Starlink missiyalari asta-sekin Falcon 9'dan Starship'ga o'tkazilishi kerak. Bu, o'z navbatida, internet aloqasi hali yetarli rivojlanmagan hududlar — jumladan Markaziy Osiyoning uzoq tumanlari — uchun ham arzonroq va tezroq sun'iy yo'ldosh internetining yaqinlashishini anglatadi.

Manba: New Space Economy, Wikipedia: Starship flight test 14

Xulosa

Bugungi eng "amaliy" xulosa — kiberxavfsizlik: agar sizning kompaniyangiz Cisco, Citrix yoki Fortinet mahsulotlaridan foydalansa, boshqa hamma narsadan oldin yamoqlarni tekshiring. Qolgan yangiliklar esa bir naqshni ko'rsatadi: pul (Boring Company, Cognition), qonun (Anthropic'ning musiqa nashriyotchilari bilan jangi) va siyosat (YI-AQSh tex-tortishuvi) — barchasi AI va katta texnologiya atrofida aylanmoqda, hatto tunnel qazish yoki bukiluvchi telefon kabi "an'anaviy" sohalarda ham. Dasturchilar uchun esa kunning eng qiziq voqeasi — Bun'ning Rust'ga o'tishi, bu runtime'lar poygasi hali tugamaganini yana bir bor eslatadi.